गिनीज बुक-2024 मध्ये भारताच्या 60 हून अधिक विक्रमांच्या नोंदी
'गिनेस बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स'च्या नव्या आवृत्तीमध्ये जगभरातील 2,638 विक्रमांचा समावेश करण्यात आला आहे. ज्यामध्ये भारताच्या 60 हून अधिक विक्रमांचा समावेश आहे. यापैकी मेघालयातील चेरापुंजी येथे पडणाऱ्या सर्वाधिक पावसाबाबत घेण्यात आलेली नोंद ही सर्वात जुनी नोंद आहे. पेंग्विन रँडम हाऊसने भारतात प्रकाशित केलेल्या या पुस्तकात पृथ्वीवरील (ब्लू प्लॅनेट), जलचर, मानव, रेकॉर्डोलॉजी, साहस, इतिहास, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान, कला आणि प्रसारमाध्यमे तसेच क्रीडा या विषयावर नऊ तथ्य-आधारित प्रकरणे आहेत. याशिवाय पाच विशेष वैशिष्ट्ये: हॉल ऑफ फेम, यंग अचिव्हर्स, गेमिंग, स्पष्टीकरणकर्ता आणि बकेट लिस्ट यांचा समावेश आहे. भारताशी संबंधित सर्वात जुन्या नोंदींपैकी एक पावसाशी संबंधित आहे. गिनीज रेकॉर्ड बुकनुसार, 15-16 जून 1995 रोजी, मेघालयातील चेरापुंजी शहरात 48 तासांच्या कालावधीत 2.493 मीटर (8 फूट 2 इंच) पाऊस पडला.
रेकॉर्ड बुक्सनुसार, याचा अर्थ असा होतो की या प्रदेशात वार्षिक पर्जन्यमानाची पातळी सर्वाधिक आहे, तर जागतिक हवामान संघटनेने सत्यापित केल्यानुसार 48-तासांच्या कालावधीत हे रेकॉर्ड सर्वाधिक आहे.एका कॅलेंडर महिन्याचा विक्रम, चेरापुंजी येथे जुलै १८६१ मध्ये ९,३०० मिमी (३६६ इंच) पावसाचा आहे आणि १ ऑगस्ट १८६० ते ३१ जुलै १८६१ या वर्षात २६,४६१ मिमी (1041.75 इंच) चेरापुंजीमध्ये सर्वाधिक विक्रमी पावसाची नोंद आहे.
1937 पासून कायम असलेली एक कामगिरी म्हणजे भारतीय शिल्पकार कनई कुन्हीरामन यांनी तयार केलेली जलपरीची मूर्ती. ही जगातील जलपरीची सर्वात मोठी मूर्ती आहे.तिरुवनंतपुरम, केरळमधील शंकुमुघम बीचवर शंखाच्या आकाराच्या तलावात पहुडलेली काँक्रीट जलपरी मूर्ती २६.५ मीटर (८७ फूट) लांब आणि ७.६ मीटर (२५ फूट) उंच आहे, ती ज्या तलावात आहे ती अंदाजे ३२ मीटर (१०५ फूट) उंच आहे. कारने पृथ्वीला प्रदक्षिणा घालणारा पहिला आणि सर्वात वेगवान पुरुष आणि स्त्रीचा पराक्रम 1989 आणि 1991 मध्ये सालू चौधरी आणि त्यांची पत्नी नीना चौधरी यांच्याकडे आहे, ज्यांनी विषुववृत्ताच्या लांबीचा (40,075 किलोमीटर) अधिक अंतर कापत प्रवास केला. त्यांनी सहा खंडांचा प्रवास केला. ९ सप्टेंबर ते १७ नोव्हेंबर १९८९ या कालावधीत त्यांनी हिंदुस्थानच्या ‘कॉन्टेसा क्लासिक’ कारमध्ये एकूण ६९ दिवस १९ तास ५ मिनिटांत हे अंतर कापले. या जोडप्याने दिल्लीतून प्रवास सुरू केला आणि दिल्लीतच संपला.
भारतीय लोकसंगीतकार थांगा डार्लाँग (जन्म 20 जुलै 1920) 4 जून 2019 रोजी पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित झाले तेव्हा त्यांचे वय 98 वर्षे 319 दिवस होते.त्रिपुरातील मुरुई गावात जन्मलेले डार्लाँग हे 'रोसेम' हे वाद्य वाजवणारे शेवटचे आदिवासी संगीतकार म्हणून ओळखले जातात. हे लाकूड आणि बांबूपासून आणि एक पारंपारिक पाण्याच्या भांड्यापासून बनवलेले बासरीसारखे वाद्य आहे जे राज्यातील डार्लाँग जमातीद्वारा वाजवले जाते.
सर्वात लहान महिला नागपूरची ज्योती आमगे (जन्म 16 डिसेंबर 1993) आहे, जिची उंची 62.8 सेमी (24.7 इंच) होती. पार्क हयात, हैदराबाद येथे रेनबो हॉस्पिटल्स इंडिया, इंडियन फाऊंडेशन फॉर प्रीमॅच्युअर बेबीज आणि अॅबॉट हेल्थकेअर प्रायव्हेट लिमिटेड (ऑल इंडिया) यांच्या नावावर विक्रम आहे जेथे 17 नोव्हेंबर 2016 रोजी 445 बाळांचा जन्म झाला. . सध्या टीव्हीवर सर्वात जास्त काळ चालणारा सिटकॉम (संस्करणाच्या संख्येनुसार) तारक मेहता का उल्टा चष्मा' आहे, ज्याचे 2 जुलै 2022 पर्यंत 3500 एपिसोड प्रसारित झाले आहेत.जगातील सर्वात मोठे, सर्वात उंच आणि सर्वात महागडे खाजगी निवासस्थान उद्योगपती मुकेश अंबानी यांच्या 27 मजली खाजगी गगनचुंबी इमारती 'अँटिलिया'ने यात स्थान प्राप्त केले आहे.एप्रिल 2022 मध्ये Zitango Travel ने प्रकाशित केलेल्या अहवालानुसार, UNESCO द्वारे मान्यताप्राप्त 1,154 स्थळांपैकी, आग्रा येथील ताजमहाल हे मार्च 2022 मध्ये 14 लाख शोधांसह (इंटरनेटवर) सर्वाधिक शोधले गेलेले जागतिक वारसा स्थळ आहे.इतर यश मिळवणाऱ्यांमध्ये तामिळनाडूची जे जेसिका (शिर्षासन स्थितीत एका पायावर 'हाला हूप'च्या 213 फेऱ्या एका मिनिटात पूर्ण करण्याचा सर्वाधिक विक्रम) आणि रुबा गणेशन (1 तास 15 मिनिटे 5 सेकंदात जलपरी योग पोझ ठेवण्याचा सर्वात मोठा विक्रम) यांचा समावेश आहे. मध्य प्रदेशचा आदित्य पाचोली (सर्वात मोठी पगडी 345.25 चौरस मीटर); आणि गिनीज ऋषी (ज्यांच्या शरीरावर सर्वाधिक 366 ध्वजांचे टॅटू आहेत) यांचे नावही गिनीज बुकमध्ये नोंदवले गेले आहे.
क्रेग ग्लेन्डे, एडिटर इन चीफ एडिशन यांनी या पुस्तकाबाबत सांगितले आहे की “गिनीज बुक ऑफ रेकॉर्ड्स 2024 आवृत्ती ही एका वर्षाच्या मेहनतीचे परिणाम आहे ज्यामध्ये आमच्या रेकॉर्ड व्यवस्थापकांनी जवळपास 30,000 अर्जांचे पुनरावलोकन केले. त्या दाव्यांपैकी फक्त काही टक्के दावे निवड प्रक्रियेद्वारे समाविष्ट केले गेले. त्यामुळे पुस्तकात वैशिष्ट्यीकृत अशा 2,638 विक्रमांचा या वर्षातील सर्वोत्तम कामगिरीमध्ये समावेश करण्यात आला आहेत.
'गिनेस बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स' ची थोडी पार्श्वभूमी:
जगातील आणि मानवी जीवनातील चित्रविचित्र विक्रमांची सचित्र नोंद ठेवणारे एकमेव पुस्तक म्हणजे 'गिनेस बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स'. मनुष्य किती चमत्कार करू शकतो किंवा विश्वविक्रम प्रस्थापित करू शकतो, याचा प्रत्यक्ष छायाचित्रांसह पुरावा देणारे हे पुस्तक दरवर्षी प्रकाशित केले जाते. 27 ऑगस्ट 1955 ला गिनेस ब्रुअरीचे व्यवस्थापकीय संचालक सर ह्युज बिव्हर यांनी 'गिनेस बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स' स्थापना केली. पण विश्वविक्रमी नोंदीचे पाहिले पुस्तक 1956 मध्ये प्रकाशित झाले. आज हे पुस्तक जगातील 100 देशांमध्ये37 निरनिराळ्या भाषांमध्ये एकाच वेळी प्रसिध्द होते. पुस्तकांचा खप शंभर दशलक्ष प्रतींपर्यंत पोहोचला आहे. हादेखील एक जागतिक विक्रमच म्हणावा लागेल.
या पुस्तकाच्या दर आवृत्तीत अनेक प्रकारची नवनवीन भर पडत असते. आपले नाव पुस्तकामध्ये झळकावे म्हणूनही आजही जगभरचे लोक प्रयत्नशील असतात. गिनेस बुकमध्ये जगातील विश्वविक्रमी व्यक्तींची ,प्राण्यांची, नानाविध गोष्टींची फक्त नोंद असत नाहीतर त्यात छायाचित्रांचाही समावेश असतो. विषयावर मांडणी करण्यात आलेली असते. जून 1985 पासून या विश्वविक्रमांची व्हिडिओ पाहण्याची व्यवस्था लंडन येथील पिकॅडिली सर्कस येथे करण्यात आली आहे.-मच्छिंद्र ऐनापुरे, जत जि. सांगली
