जीके क्वीज 1

1.अलिकडेच सुरू करण्यात आलेला राष्ट्रीय विज्ञान पुरस्कार कोणत्या क्षेत्रासाठी दिला जाणार आहे?

 उत्तर- विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि नवोपक्रमाच्या क्षेत्रासाठी

2. सध्या कोणत्या देशात 17 व्या आशियाई खेळांचे आयोजन केले गेले आहे?

 उत्तर:  दक्षिण कोरिया

3. हरियाणाचा राज्य खेळ कोणता आहे?

 उत्तर- कुस्ती

4. छत्तीसगड राज्याची स्थापना केव्हा झाली?

 उत्तर- ०१ नोव्हेंबर २०००

5 राष्ट्रपिता महात्मा गांधी यांचे पूर्ण नाव काय होते?

 उत्तर- मोहनदास करमचंद गांधी

6. महात्मा गांधीजींच्या आईचे नाव काय होते?

 उत्तर-पुतळीबाई

7. 'करो या मरो'चा नारा कोणी दिला?

 उत्तर- महात्मा गांधी

8. लाल बहादूर शास्त्रीजींना लहानपणी घरी कोणत्या नावाने संबोधले जायचे?

 उत्तर- नन्हे

9.कोणत्या विद्यापीठाकडून मिळालेली शास्त्री ही पदवी लालबहादूरजींनी त्यांच्या नावाच्या शेवटी जोडली?

 उत्तर- काशी

10. कोणत्या भारतीय पंतप्रधानांनी पाकिस्तानसोबत ताश्कंद करारावर स्वाक्षरी केली?

 उत्तर- लाल बहादूर शास्त्री

किड्स क्विझ 4

प्रश्न 1. तुम्ही छत्रपती शिवाजी रेल्वे टर्मिनसवर उभे असाल तर तुम्ही कोणत्या शहरात आहात?

 उत्तर - मुंबई

 प्रश्न 2. आपल्या देशात विजयस्तंभ कोणत्या शहरात आहे?

 उत्तर- चित्तौडगड

 प्रश्न 3. मीनाक्षी मंदिर पाहण्यासाठी तुम्हाला कुठे जावे लागेल?

 उत्तर- मदुराई

 प्रश्न 4. चारमिनार कोणत्या शहरात आहे?

 उत्तर- हैदराबाद

 प्रश्न 5. गीर वन्यजीव अभयारण्य कोणत्या राज्यात आहे?

 उत्तर - गुजरात

 प्रश्न 6. जर तुम्हाला कुतुबमिनार पहायचा असेल तर तुम्ही कोणत्या राज्यात जाल?

 उत्तर- दिल्ली

 प्रश्न 7. दार्जिलिंग शहर कोणत्या राज्यात आहे?

 उत्तर- पश्चिम बंगाल

 प्रश्न 8. सिमला हे पर्यटन स्थळ कोणत्या राज्यात आहे?

 उत्तर- हिमाचल प्रदेश

 प्रश्न 9. जयपूर शहरात तुम्ही कोणते पर्यटन स्थळ पाहू शकता?

 उत्तर: हवा महाल

 प्रश्न 10. दालझिल कोणत्या राज्याशी संबंधित आहे?

 उत्तर - जम्मू काश्मीर

विश्वचषक क्रिकेट स्पर्धा-2023: सचिन तेंडुलकरच्या नावावर सर्वाधिक धावा, ग्लेन मॅकग्राच्या नावावर सर्वाधिक विकेट

5 ऑक्टोबर ते 19 नोव्हेंबर 2023 या कालावधीत क्रिकेट विश्वचषकाची 13 वी आवृत्ती भारतात आयोजित केली जात आहे. ही आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेद्वारे चालवली जाणारी एक प्रमुख आंतरराष्ट्रीय स्पर्धा आहे. सर्व कसोटी खेळणार्‍या देशांव्यतिरिक्त, पात्र देश यात सहभागी होत आहेत.यावेळी 46 दिवस चालणाऱ्या या स्पर्धेत एकूण 48 सामने खेळवले जाणार आहेत.स्पर्धेत सर्व 10 संघांमध्ये राऊंड-रॉबिन लीग स्वरूपावर आधारित 45 सामने होतील. यापैकी सर्वोत्कृष्ट ४ संघ उपांत्य फेरीत खेळतील. तीन बाद फेरी, दोन उपांत्य फेरी आणि एक अंतिम सामना खेळवला जाईल.  वर्ल्ड कपच्या आतापर्यंत बारा आवृत्त्या झाल्या आहेत.  या काळातले अनेक रंजक किस्से आहेत… 

विश्वचषक स्पर्धेचा प्रवास- पहिली क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धा 1975 मध्ये इंग्लंडमध्ये आयोजित करण्यात आली होती. त्यानंतर, दर चार वर्षांनी (1992 मध्ये प्रत्येक पाच वर्षांनी आणि 1999 मध्ये तीन वर्षांनी वगळता) त्याचे आयोजन केले जाते. इंग्लंडने 1975, 1979, 1983, 1999 आणि 2019 मध्ये सर्वाधिक पाच वेळा  भारत आणि पाकिस्तान 1987, 1996 आणि 2011 मध्ये तीन वेळा, 1996 मध्ये श्रीलंकेसह.  1992 आणि 2015 मध्ये दोनदा ऑस्ट्रेलिया-न्यूझीलंड.  दक्षिण आफ्रिका 2003 आणि वेस्ट इंडीज 2007 ने प्रत्येकी एकदा यजमानपद भूषवले आहे. 

ऑस्ट्रेलियाकडे सर्वाधिक पाच जेतेपदे आहेत.भारताने 1983 मध्ये 60 षटकांचे आणि 2011 मध्ये 50 षटकांचे - दोन वेगवेगळ्या विश्व षटकांचे विजेतेपद पटकावले आहे. विश्वचषकात सचिनच्या नावावर सर्वाधिक २२७८ धावा आहेत, तर २३७ धावांची वैयक्तिक धावसंख्या न्यूझीलंडच्या मार्टिन गप्टिलच्या नावावर आहे. ख्रिस गेल आणि मार्लन सॅम्युअलच्या नावावर 372 धावांची सर्वात मोठी भागीदारी झिम्बाब्वेविरुद्ध आहे. सर्वाधिक 71 विकेट्स घेण्याचा विक्रम ग्लेन मॅकग्राच्या नावावर आहे.  भारतीय गोलंदाज चेतन शर्माच्या नावावर विश्वचषकातील पहिली हॅटट्रिक घेण्याचा विक्रम आहे, जी त्याने 1987 मध्ये साधली होती. 

1987 मध्ये पहिल्यांदा विश्वचषक इंग्लंडच्या बाहेर आयोजित करण्यात आला होता, ज्याचे आयोजन भारत आणि पाकिस्तानने केले होते. या विश्वचषकात प्रथमच एका सामन्यातील षटकांची कमाल मर्यादा ६० वरून ५० करण्यात आली. 1992 मध्ये पहिल्यांदा विश्वचषकात रंगीबेरंगी कपडे, पांढरा चेंडू आणि दिवस-रात्र सामने आयोजित करण्यात आले होते. 1975 आणि 1979 मध्ये वेस्ट इंडिजच्या क्लाइव्ह लॉईड आणि 2003 आणि 2007 मध्ये ऑस्ट्रेलियाच्या रिकी पॉन्टिंग यांच्या नेतृत्वाखाली दोनदा विश्वविजेते बनण्याचा विक्रम आहे. 

आजपर्यंतचे विश्वविजेता संघ- आतापर्यंत बारा विश्वचषकांचे आयोजन करण्यात आले आहे, जे पाच देशांनी जिंकले आहेत - ऑस्ट्रेलियाने 1987, 1999, 2003, 2007 आणि 2015  अशी पाच वेळा  ही स्पर्धा जिंकली आहे. वेस्ट इंडीज 1975 आणि 1979 आणि भारत 1983 आणि 2011 प्रत्येकी दोनदा हा चषक आपल्या नावावर केला आहे. आणि पाकिस्तान 1992, श्रीलंका 1996 आणि इंग्लंड 2019 प्रत्येकी एकदा हा चषक जिंकण्यात यशस्वी झाले आहेत. क्रिकेटविश्वावर प्रदीर्घ काळ अधिराज्य गाजवणारे दक्षिण आफ्रिका, न्यूझीलंड आणि बांगलादेश अजूनही या विश्वविजेतेपदापासून वंचित आहेत.

विश्वचषकातील सर्वात संथ खेळी- विश्वचषकातील सर्वात संथ खेळी खेळण्याचा अनोखा विक्रम आजही सुनील गावस्कर यांच्या नावावर आहे. भारताचा सामना 7 जून 1975 रोजी इंग्लंडशी झाला होता.इंग्लंडने 60 षटकांत 4 गडी गमावून 334 धावा केल्या. गावस्कर झटपट धावा करतील, अशी सर्वांनाच अपेक्षा होती.  पण गावस्कर सलामीला आल्यानंतर ६० षटकांत १७४ चेंडू खेळून एका चौकारासह ३६ धावाच करू शकले. अखेर ते नाबाद राहून पॅव्हेलियनमध्ये परतले.गावस्करची ही खेळी आजही विश्वचषकाच्या इतिहासातील सर्वात संथ खेळी म्हणून ओळखली जाते. याच गावसकर यांनी 1987 मध्ये न्यूझीलंडविरुद्ध नागपुरात 85 चेंडूत शतक झळकावले होते, जे त्यावेळचे दुसरे जलद शतक होते.

झेलची कमाल, जिंकले आणि पराभूतही झाले- 25 जून 1983 चा काळ होता.  इंग्लंडमध्ये भारत आणि वेस्ट इंडिज यांच्यात तिसऱ्या विश्वचषकाचा अंतिम सामना खेळला जात होता. भारतीय संघ केवळ 183 धावा करून पॅव्हेलियनमध्ये परतला होता. भारतीय क्रिकेट चाहत्यांना वेस्ट इंडिजची दमदार फलंदाजी पाहता भारताचा पराभव निश्चित वाटत होता. वेगवान फलंदाज व्हिव्हियन रिचर्ड्सने सलग सात चौकार मारून वेस्ट इंडिजच्या तिसऱ्यांदा विजयाचा मार्ग खुला केला. पण रिचर्ड्सने मदनलालचा एक चेंडू जोरात मारला तेव्हा भारतीय कर्णधार कपिल देवने विरुद्ध दिशेला धावत जात  एक अशक्य वाटणारा झेल घेत रिचर्ड्सला पॅव्हेलियनमध्ये पाठवले. भारताच्या विश्वविजेतेपदासाठी हा झेल महत्त्वाचा ठरला. कारण त्यानंतर संपूर्ण वेस्ट इंडिज संघ 143 धावांवर बाद झाला.  कपिलच्या या झेलमुळे भारत पहिल्यांदाच विश्वविजेता बनला. 

आत्मसन्मान दुखावल्याने विश्वविजेता बनला- १९९६ ची विश्वचषक स्पर्धा भारत-पाकिस्तान-श्रीलंका यांनी संयुक्तपणे आयोजित केली होती. त्यावेळी सुरक्षेच्या दृष्टिकोनातून श्रीलंकेतील परिस्थिती सामान्य नव्हती. या कारणास्तव, ऑस्ट्रेलिया आणि वेस्ट इंडिजच्या संघांनी श्रीलंकेत नियोजित केलेले  त्यांचे साखळी सामने खेळण्यास नकार दिला. यामुळे श्रीलंकन ​​क्रिकेटपटू आणि तिथल्या क्रीडाप्रेमींच्या स्वाभिमानाला खूप मोठा धक्का बसला. आत्मसन्मान  दुखावल्याचा  बदला घेण्यासाठी श्रीलंकेच्या संघाने विश्वचषक जिंकून उत्तर देण्याचे ठरवले.या हेतूने त्यांनी आपली खेळण्याची शैलीच बदलली. तळातील फलंदाज  असलेल्या सनथ जयसूर्या आणि यष्टीरक्षक कलुवितरण यांचा सलामीवीरात समावेश करण्यात आला आणि त्यांना आक्रमक फलंदाजी करण्याचे आदेश देण्यात आले.याच रणनीतीच्या जोरावर खेळत श्रीलंकेचा संघ अंतिम फेरीत पोहोचला. जेतेपदाच्या लढतीत त्यांचा सामना त्याच ऑस्ट्रेलियन संघाशी झाला ज्याने श्रीलंकेत जाऊन न खेळल्याने लंकेच्या खेळाडूंचा स्वाभिमान दुखावला होता. श्रीलंकेच्या खेळाडूंनी विजेतेपदाच्या लढाईत पुन्हा एकदा चमकदार कामगिरी करत बलाढ्य ऑस्ट्रेलियन संघाचा 7 विकेट्स राखून पराभव करत विश्वविजेता होण्याचा बहुमान पटकावला.-मच्छिंद्र ऐनापुरे, जत जि. सांगली

किड्स क्विज 3

प्रश्न 1. बीजिंगला जाण्यासाठी तुम्हाला कोणत्या देशात जावे लागेल?

उत्तर- चीन

प्रश्न 2. जगातील सर्वात लांब भिंत कोणत्या देशात आहे?

उत्तर-चीन

प्रश्न 3. लाहोर कोणत्या देशाचे आहे?

उत्तर-पाकिस्तान

प्रश्न 4. टोकियो ही कोणत्या देशाची राजधानी आहे?

उत्तर- जपान

प्रश्न 5. श्रीलंका कोणत्या खंडात आहे?

उत्तर- आशिया

प्रश्न 6. LBW हा शब्द कोणत्या खेळाशी संबंधित आहे?

 उत्तर- क्रिकेट

 प्रश्न 7. हवा महल हे जगप्रसिद्ध पर्यटन स्थळ कोणत्या शहरात आहे?

 उत्तर- जयपूर

 प्रश्न 8. प्रसिद्ध मेयो कॉलेज कोणत्या शहरात आहे?

 उत्तर- अजमेर

 प्रश्न 9. कालिदासांनी कोणत्या भाषेत लेखन केले?

 उत्तर - संस्कृत

 प्रश्न 10. खगोलशास्त्रात कोणाची माहिती आहे?

 उत्तर: आकाशाचे

(नॉलेज कॉर्नर) 'आरओ' कसे करते पाणी स्वच्छ?

हॉटेल, घर, ऑफिस किंवा बाहेर फिरताना लोक दररोज फिल्टर केलेले पाणी पितात. अनेक लोकांच्या घरी ते तुम्हाला बसवलेले आढळेल.तुम्ही कधी विचार केला आहे का RO म्हणजे काय?   आणि हे कसे कार्य करते? तर या संबंधित रंजक माहिती जाणून घेऊया.  आर ओ म्हणजे रिव्हर्स ऑस्मोसिस (Reverse Osmosis) ही एक जलशुद्धीकरण प्रक्रिया आहे, जी पिण्याच्या पाण्यातील सर्व प्रकारच्या लहान-मोठ्या अशुद्ध बाबी काढून टाकल्या जातात.या प्रक्रियेद्वारे, क्लोरीन आणि मीठ सारख्या दूषित आणि अशुद्ध गोष्टी काढून टाकल्या जातात. यासाठी या प्रक्रियेत सेमीपरमिएबल मेम्ब्रेनचा वापर केला जातो.ऑस्मोसिसमध्ये लहान-मोठ्या अशुद्ध बाबीव्यतिरिक्त सूक्ष्मजंतू देखील काढले जातात. ही प्रक्रिया केवळ शुद्ध H2O मागे ठेवून मॉलिक्यूलर पातळीपर्यंत पाणी स्वच्छ करते.

RO मधील पाणी स्वच्छ करण्यासाठी अनेक फिल्टर, मेम्ब्रेन आणि यूव्ही लाइटचा वापर केला जातो. या तिघांमधून गेल्यावर पाणी स्वच्छ होते. RO मध्ये सहसा तीन फिल्टर दिले जातात. या फिल्टरच्या मदतीने धूळ पाण्यापासून वेगळी केली जाते. तुम्ही अनेकदा आरओच्या बाहेर पाहिले असेल जिथे पाण्याचे कनेक्शन आहे तिथे सिलेंडरसारखा भाग असतो. त्याच्या आत पहिला फिल्टर आहे, जो तीन महिन्यांनंतर बदलला पाहिजे. यानंतर पाणी शुद्ध करण्यासाठी आणखी दोन फिल्टर दिले जातात. 

RO मध्ये सामान्य फिल्टर व्यतिरिक्त, एक मेम्ब्रेनसुद्धा असते. त्यात अतिशय बारीक फिल्टर्स असतात, जे खाऱ्या पाण्यापासून मीठ वेगळे करतात आणि पाणी गोड करतात. RO मध्ये मेम्ब्रेनचा वापर सुमारे एक वर्ष करता येतो. RO ची मेम्ब्रेन खराब झाल्यास पाण्याची चव बदलू लागते.

यूव्ही लाईट टेक्नॉलॉजी  किंवा आपण त्याला अल्ट्राव्हायोलेट तंत्रज्ञान देखील म्हणू शकता. ही प्रक्रिया वॉटर प्युरिफायरच्या शेवटच्या टप्प्यात होते, ज्यामध्ये पाण्यात असलेले जंतू नष्ट होतात आणि तुमचे पाणी पिण्यायोग्य स्वच्छ होते. आणि त्याचा तुमच्या शरीरावर कोणताही वाईट परिणाम होत नाही.

ही आहे तांत्रिक प्रक्रिया आहे

रिव्हर्स ऑस्मोसिसच्या प्रक्रियेत, उच्च-दाब पंपद्वारे आरओच्या सॉल्टच्या बाजूला दाब वाढविला जातो. मग ते सेमीपरमिएबल आरओ मेम्ब्रेन शक्तीने पार केले जाते. यामुळे, सुमारे 95 ते 99 टक्के विरघळलेले सॉल्ट रिजेक्ट स्ट्रीममध्ये राहते.

रिव्हर्स ऑस्मोसिसचे फायदे काय आहेत?

या प्रक्रियेचा उपयोग पाण्यातून विविध प्रकारचे विरघळलेले आणि टाकाऊ रासायनिक कण तसेच जीवाणू सारख्या जैविक घटकांना प्रभावीपणे काढून टाकण्यासाठी केले जाऊ शकते.या तंत्रज्ञानाचा वापर मोठ्या प्रमाणात द्रव वेस्ट किंवा डिस्चार्जवर प्रक्रिया करण्यासाठी केला जाऊ शकतो. -मच्छिंद्र ऐनापुरे, जत जि. सांगली

किड्स क्विज 2

प्रश्न 1.-आपल्या देशाच्या राष्ट्रीय पक्ष्याचे नाव सांगा?

उत्तर- मोर

प्रश्न- 2. सहस्राब्दीमध्ये किती वर्षे असतात?

उत्तर- हजार वर्षे

प्रश्न 3. मानवी शरीरातील सर्वात मोठे हाड कोणते?

उत्तर- मांडीचे हाड (मानवी शरीरातील सर्वात मोठे, सर्वात लांब आणि मजबूत हाड आहे.)

प्रश्न 4. पृथ्वीवर उपलब्ध असलेल्या सर्वात कठीण पदार्थाचे नाव सांगा.

उत्तर- हिरा

प्रश्न 5. मानवी शरीरातील सर्वात लहान हाडाचे नाव काय आहे?

उत्तर- पदिका (मानवी शरीरातील सर्वात लहान हाडाला पदिका म्हणतात, जे मध्य कानात स्थित आहे. पदिकेचा आकार 3 मिमी x 2.5 मिमी आहे.)

न्यूज बुलेटिन 1

 

शांती निकेतनमध्ये घेतात 6 हजार विद्यार्थी शिक्षण 

नोबेल पारितोषिक विजेते रवींद्रनाथ टागोर यांचे घर असलेल्या शांती निकेतनचा युनेस्कोच्या जागतिक वारसा यादीत समावेश करण्यात आला आहे.  हे पश्चिम बंगालच्या बीरभूम जिल्ह्यात आहे.सन 1951 मध्ये, संसदेच्या एका कायद्याद्वारे या संस्थेला केंद्रीय विद्यापीठ आणि राष्ट्रीय महत्त्वाची संस्था म्हणून घोषित करण्यात आले.गुरुदेव रवींद्रनाथ टागोर यांचे वडील महर्षी देबेंद्रनाथ टागोर यांनी 1863 मध्ये 07 एकर जागेवर शांती निकेतनची स्थापना केली. गुरुदेव रवींद्रनाथ टागोर यांनी 1901 मध्ये केवळ 05 विद्यार्थ्यांसह याची सुरुवात केली होती. 1921 मध्ये याला राष्ट्रीय विद्यापीठाचा दर्जा मिळाला आणि आता 6 हजारांहून अधिक विद्यार्थी येथे शिक्षण घेतात.

जगातील सर्वात मोठे रेल्वे स्टेशन!

जगातील सर्वात मोठे रेल्वे स्थानक अमेरिकेतील न्यूयॉर्क शहरात आहे.  हे ग्रँड सेंट्रल टर्मिनल म्हणून ओळखले जाते. यात 44 प्लॅटफॉर्म आणि 67 रेल्वे मार्ग आहेत, जे दोन स्तरांवर आहेत. याशिवाय या स्टेशनवर रेस्टॉरंट्स, फास्ट फूड रेस्टॉरंट्स, फूड मार्केट, 40 हून अधिक स्टोअर्स आणि न्यूयॉर्कच्या ट्रान्झिट म्युझियमची इमारत आहे. हे 1903 ते 1913 या काळात बांधले गेले.  इतकेच नाही तर ग्रँड सेंट्रल हे जगातील सहाव्या क्रमांकाचे पर्यटन स्थळ आहे. ते पाहण्यासाठी दरवर्षी दोन कोटींहून अधिक पर्यटक येतात.  हेनरी एडवर्ड यांनी या रेल्वे स्थानकाची रचना केली होती. 

एका सफरचंदाची किंमत ५०० रुपये आहे

या काळ्या सफरचंदाला जगभरात मागणी आहे.  या गडद जांभळ्या रंगाच्या सफरचंदाला ‘ब्लॅक डायमंड ऍपल’ असेही म्हणतात. तिबेटच्या पहाडांवर उगवलेले हे सफरचंद इतके गडद आहे की ते पाहिल्यावर काळे किंवा जांभळे दिसतात. या सफरचंदाची लागवड समुद्रसपाटीपासून सुमारे 3100 मीटर उंचीवर केली जाते.तिबेटमध्ये याला हुआ निऊ म्हणून ओळखले जाते. याला चायनीज रेड डिलिशियस असेही म्हणतात.हे सफरचंद स्वादिष्ट आहे.  यातील बहुतांश सफरचंद बीजिंग, शांघाय आणि शेन्झेनच्या बाजारपेठेत विकले जातात.  एका सफरचंदाची किंमत सुमारे 500 रुपये आहे. 

गोल्डन फिजंट अनेक देशांमध्ये आढळतो

गोल्डन फिजंट पक्षी त्याच्या चमकदार रंग आणि पंखांसाठी जगभरात प्रसिद्ध आहे.सोनेरी आणि लाल रंगामुळे या पक्ष्याला गोल्डन फिजंट असे नाव देण्यात आले आहे. त्याची खास गोष्ट म्हणजे हा पक्षी अनेक रंगांच्या मिश्रणाने बनला आहे. त्याची लांबी सुमारे 60 ते 115 सेंटीमीटर आहे.  त्याचे सरासरी वजन 550 ते 710 ग्रॅम पर्यंत असते. गोल्डन फिजंटच्या लांब शेपटी आणि लहान पंखांमुळे तो जास्त उंचावरून उडू शकत नाही.  हा पक्षी जंगलात 5 ते 6 वर्षे जगू शकतो. तित्तर वर्गातील या पक्ष्याला चिनी लोक  सौभाग्याचे प्रतीक मानतात.

आकाश निळे का दिसते

पृथ्वी आणि वातावरण यांच्यातील जागेला ट्रॉपोस्फियर (क्षोभमंडल) हणतात.  ढग, वादळे आणि चक्रीवादळ यासारख्या हवामानातील सर्व घटना या ट्रोपोस्फियरमध्ये उद्भवतात. या कारणास्तव, हे ट्रॉपोस्फियर धूलिकणांनी भरलेले राहते, जेव्हा सूर्यप्रकाश या ट्रोपोस्फियरवर आदळतो तेव्हा ट्रॉपोस्फियरमध्ये असलेले धूलिकण इकडे-तिकडे प्रकाश विखुरतात. तुम्हाला माहित आहे की सूर्यप्रकाश सात रंगांचा बनलेला असतो: व्हायलेट, निळा, इंडिगो, हिरवा, पिवळा, केशरी, लाल. जेव्हा हा प्रकाश ट्रोपोस्फियरवर आदळतो तेव्हा जांभळा, निळा, इंडिगो रंग सर्वात जास्त पसरतात. यामुळेच प्रकाशाच्या सात रंगांपैकी निळा रंग आपल्याला दिवसाच्या प्रकाशात दिसतो. याउलट, रात्रीच्या वेळी जेव्हा सूर्यप्रकाश पृथ्वीवर पोहोचत नाही, तेव्हा आकाशाचा रंग काळा दिसतो आणि तारे दिसतात. 

फीच्या बदल्यात बाटल्या घेतल्या जातात!

आसाममधील गुवाहाटी येथील अक्षर फोरम शाळेत शिकणाऱ्या मुलांकडून फी म्हणून एक रुपयाही घेतला जात नाही. इथे मुलांना दर आठवड्याला पंचवीस रिकाम्या प्लास्टिकच्या बाटल्या फी म्हणून जमा कराव्या लागतात. प्रदूषण कमी करण्यासोबतच अनेक प्रकारच्या वस्तू बनवण्यासाठी या बाटल्यांचा वापर केला जातो.  यामुळे अस्वच्छता आणि निरक्षरता या दोन्ही समस्या सुटतात. या शाळेत मुलांना अभ्यासाबरोबरच सुतारकाम, बागकाम आणि इतर कलाही शिकवल्या जातात.  येथील शिक्षणाचा दर्जा चांगला असल्याने गळतीचे प्रमाण शून्य आहे.

किड्स क्विज नं.1

Q जगातील सर्वात घनदाट जंगल कोणते आहे?

 उत्तर- अमेझॉन वर्षावन

 Q पृथ्वीवरील सर्वात लांब नदीचे नाव सांगा?

 उत्तर- नील

 Q पृथ्वीसाठी ऊर्जेचा मुख्य स्त्रोत कोणता आहे?

 उत्तर- सूर्य

 Q इंग्रजी वर्णमालेत किती व्यंजने आहेत?

 उत्तर - 21 व्यंजन

 Q कोणत्या प्राण्याला ‘वाळवंटाचे जहाज’ म्हणतात?

 उत्तर: उंट

 Q सर्वात लहान खंडाचे नाव सांगा?

 उत्तर - ऑस्ट्रेलिया

नॉलेज पॉवर 13

1. कोणत्या राज्यात नुकतेच पहिल्या गॅस इन्सुलेटेड सब स्टेशनचे उद्घाटन करण्यात आले आहे?

 (अ) आसाम (ब) छत्तीसगड (स) गोवा (द) अरुणाचल प्रदेश

2. नुकतीच भारतीय बास्केटबॉल महासंघाच्या अध्यक्षपदी कोणाची निवड झाली आहे?

 (अ) PT उषा (ब) आधव अर्जुन (स) मेघना

3. गेंड्यांच्या संवर्धनासाठी कोणत्या राज्यात राइनो टास्क फोर्सची स्थापना केली जाईल?

 (अ) बिहार (ब) हरियाणा (स) आंध्र प्रदेश (द) राजस्थान

4. अलीकडेच भारताने कोणत्या देशात रखडलेल्या हायड्रोकार्बन ब्लॉक्सवर काम सुरू करण्याची घोषणा केली आहे?

 (अ) अमेरिका (ब) फ्रान्स (स) इराक (द) गॅबॉन

5. रामस्नेही पंथाचे मुख्य स्थान कोठे आहे?

 (अ) सम्राथल (ब) शाहपुरा (स) सालेमाबाद (द) सांभर

6. ताम्रपाषाण (चालकोलिथिक) संस्कृतीशी संबंधित कायथा हे ठिकाण कोठे आहे?

 (अ) भोपाळ (ब) इंदूर (स) उज्जैन (द) गुणा

7. संगम युगात उरैयुर कशासाठी प्रसिद्ध होते?

 (अ) मसाल्यांच्या व्यापाराचे महत्त्वाचे केंद्र (ब) कापूस व्यापाराचे महत्त्वाचे केंद्र (स) विदेशी व्यापाराचे महत्त्वाचे व्यापारी केंद्र (द) अंतर्गत व्यापाराचे महत्त्वाचे व्यापारी केंद्र

8. प्रसिद्ध संगीतकार तानसेन यांची समाधी येथे आहे-

 (अ) आग्रामध्ये (ब) जयपूरमध्ये (स) झाशीमध्ये (द) ग्वाल्हेरमध्ये

1.द 2.ब 3.अ 4.स 5.ब 6.स 7.ब 8.द

प्रश्नमंजुषा क्र.१

अ) गौरी गणपतीचं नेमकं नातं  काय? 

१) आई २) बहीण ३) पत्नी ४) आई-बहीण दोन्ही 

ब) श्री गणेशांच्या बहिणीचे नाव  काय? 

१) कृत्तिका २) अशोक सुंदरी ३) अश्विनी ४ )श्‍वेताबंरी 

क) श्री गणेशाला कोणत्या रंगाचे फूल आवडते? 

 १) पिवळे २) जांभळे ३) लाल ४) नारंगी 

ड) श्री गणेशाचे सत्ययुगातील वाहन कोणते ? 

१) हत्तो२) घोडा ३) उंदीर ४) सिंह 

इ) श्री कार्तिकेय श्री गणेशाचे कोण आहेत? 

१) काका२) लहान बंधू ३)मामा ४) मोठे बंधू 

ई) श्री गणेशाची जगातील सर्वात उंच मूर्ती कुठे आहे? 

१) म्यानमार २) कंबोडिया  ३) थायलंड ४) श्रीलंका 

उत्तर- अ)4  ब)2  क)3  ड)4 इ) 4 ई)3

नॉलेज पॉवर 12

1. भारतातील सर्वात मोठे सूक्ष्म कर्जदार कोणते राज्य बनले आहे?

 (अ) बिहार (ब) राजस्थान (स) उत्तर प्रदेश (द) आंध्र प्रदेश

2. पंतप्रधान मोदींना कोणत्या देशाचा सर्वोच्च सन्मान 'ग्रँड क्रॉस ऑफ द लीजन ऑफ ऑनर' प्रदान करण्यात आला?

 (अ) जपान (ब) फ्रान्स (स) सिंगापूर (द) इस्रायल

3. कोणत्या देशाने अलीकडेच अमेरिकेसोबतच्या सुरक्षा कराराला मान्यता दिली आहे?

 (अ) रशिया (ब) इराण (स) पाकिस्तान (द) भूतान

4. भारत कोणत्या देशासोबत इनोव्हेशन प्लॅटफॉर्म स्थापन करणार आहे?

 (अ) इटली (ब) जपान (स)  रशिया (द) स्वित्झर्लंड

5. ढोलगड देवीची जत्रा राजस्थानमधल्या कोणत्या जिल्ह्यात भरते?

 (अ) जोधपूर (ब) जयपूर (स) अलवर (द) जालोर

6. धिमराई हे मध्य प्रदेशातील कुठले लोकनृत्य आहे?

 (अ) माळव्याचे लोकनृत्य (ब) बुंदेलखंडचे लोकनृत्य (स) भोपाळचे लोकनृत्य (द) यापैकी नाही

7. गुप्त राजवटीत खालीलपैकी कोण महान खगोलशास्त्रज्ञ आणि गणितज्ञ होते?

 (अ) भानुगुप्त (ब) बाणभट्ट (स) आर्यभट्ट (द) वराहमिहिरा

8. भारताच्या पहिल्या जनगणनेच्या वेळी भारताचे व्हाईसरॉय कोण होते?

 (अ) लॉर्ड डफरिन (ब) लॉर्ड मेयो (स) लॉर्ड मिंटो (द) लॉर्ड कर्झन

1.अ 2.ब 3.स 4.द 5.स 6.ब 7.स 8. ब

नॉलेज पॉवर 11

1. कोणत्या देवतेला लंबोदर म्हणतात?

 (अ) शिव (ब) गणेश (स) विष्णू

2. गजानन हे नाव कोणत्या देवतेचे आहे?

 (अ) शंकर (ब) गणपती (स) कैलाश

3. गणपती उत्सव कुठे प्रसिद्ध आहे?

 (अ) दिल्ली (ब) जयपूर (स) मुंबई

4. रिद्धी-सिद्धी कोणत्या देवतेशी संबंधित आहेत?

 (अ) मारुतीनंदन (ब) गजानन (स) जगदीश

5. प्रथम पूज्य देव म्हणून कोणत्या देवतेला मानले जाते?

 (अ) ब्रह्मा (ब) शंकर (स) गणेश

 उत्तर-1.गणेश 2.गणपती 3.मुंबई 4.गजानन 5.गणेश

नॉलेज पॉवर 10

 1. गांधी नगर ही कोणत्या राज्याची राजधानी आहे?

(अ) गुजरात (ब) महाराष्ट्र (स) राजस्थान

2. गीर अभयारण्य कशासाठी ओळखले जाते?

 (अ) वाघ (ब) सिंह (स) बिबट्या

3. यापैकी कोणते शहर गुजरात राज्यात आहे?

 (अ) पाटणा (ब) शिमला (स) सुरत

4. सोमनाथ मंदिर कोणत्या राज्यात आहे?

 (अ) बिहार (ब) उज्जैन (स) गुजरात

5. खालीलपैकी कोणते गुजरात राज्याशी संबंधित आहे?

 (अ) वानखेडे स्टेडियम (ब) कच्छचे रण (स) गेटवे ऑफ इंडिया

उत्तर-1.गुजरात 2.सिंह 3.सुरत 4.गुजरात 5.कच्छचे रण

नीडल फिश : याच्या आढळतात ६० प्रजाती!

नीडल फिशचे दात सुईसारखे असतात, म्हणून त्याला नीडल फिश म्हणतात.त्याला ‘भाला मासा’ असेही म्हटले जाते.  सुई माशांच्या हाडांचा रंग हिरवा असतो. म्हणून काही लोक याला ‘हिरव्या हाडांचा मासा’ असेही म्हणतात.  गोड्या पाण्यात आढळणाऱ्या नीडल फिशची एक प्रजाती अॅमेझॉन नदीत आढळते. या माशांना भारतातील नद्यांमध्ये देखील पाहिले जाऊ शकते. या माशांच्या सुमारे 60 प्रजाती आहेत. हे मासे जगातील बहुतेक उष्णकटिबंधीय-समशीतोष्ण समुद्र आणि महासागरांमध्ये आढळतात. परंतु उष्णकटिबंधीय समुद्रांमध्ये त्याची संख्या अधिक आहे. युरोपियन नीडल फिश भूमध्य समुद्र आणि काळ्या समुद्रात आढळतात. यांना बाल्टिक समुद्रापर्यंत उत्तरेकडे पाहिले जाऊ शकते. भारताच्या समुद्रात नीडल फिशच्या दोन प्रजाती आढळतात. यांची शारीरिक रचना इतर माशांपेक्षा वेगळी असते. याचे शरीर काहीसे चपटे, सडपातळ आणि लांब असते.नीडल फिशची लांबी साधारणपणे 75 सेमी ते 1 मीटर पर्यंत असते. नीडल फिशच्या काही प्रजाती उष्णकटिबंधीय समुद्रांमध्ये आढळतात, ज्यांची लांबी 1.5 मीटर पर्यंत असते. याच्या पाठीचा रंग हिरवट निळा आणि पोटाचा रंग चांदीसारखा असतो. 

नीडल फिशचे डोळे पिवळे असतात आणि त्यांच्याभोवती लाल वर्तुळ असते. या माशाचे जबडे डोक्यापेक्षा लांब आणि चोचीसारखे समोरून टोकदार असतात. त्यामुळे त्याचे नाक भाल्यासारखे दिसते. त्यामुळे त्याला ‘भाला मासा’ असेही म्हणतात. नीडल फिश हा एक कार्यक्षम आणि पट्टीचा पोहणारा मासा आहे. हा पाण्यातून बाहेरच्या दिशेने उडी मारतो आणि काही अंतरापर्यंत पाण्याच्या पृष्ठभागावर घसरत जातो. हे मासे नेहमी गटा-गटाने राहतात.  हा मासा अनेक सागरी माशांची शिकार करतो, पण टूना मासा याची शिकार करतो. नीडल फिश पाण्याच्या पृष्ठभागावरून 2 मीटरपर्यंत उंच उडी मारू शकतात.-मच्छिंद्र ऐनापुरे, जत जि. सांगली

नॉलेज पॉवर 9

1. आयफेल टॉवर कोणत्या शहरात आहे?

 (अ) लंडन (ब) पॅरिस (स) न्यूयॉर्क

2. गेटवे ऑफ इंडिया पाहण्यासाठी कोणत्या शहरात जावे लागेल?

 (अ) जयपूर (ब) मुंबई (स) दिल्ली

3. स्टॅच्यू ऑफ लिबर्टी कोणत्या शहरात आहे?

 (अ) बीजिंग (ब) टोकियो (स) न्यूयॉर्क

4. पिरॅमिड कुठे प्रसिद्ध आहेत?

 (अ) चीन (ब) जपान (स) इजिप्त

5. गीर अभयारण्य कोणत्या राज्यात आहे?

 (अ) पंजाब (ब) गुजरात (स) आसाम

उत्तर- 1. पॅरिस 2. मुंबई 3. न्यूयॉर्क 4. इजिप्त 5. गुजरात

-मच्छिंद्र ऐनापुरे, जत जि. सांगली

भारतातल्या आणि भारताबाहेरच्या भव्य अद्वितीय गणेश मूर्ती

गणेश चतुर्थीपासून सुरू होणाऱ्या दहा दिवसांच्या गणेशोत्सवादरम्यान, भक्त त्यांच्या घरी किंवा सार्वजनिक गणेश मंडळांच्या माध्यमातून चौका-चौकात गणेश मूर्तींची प्रतिष्ठापना करतात व त्याचे पूजन करतात. मंडळांच्या मूर्ती भव्य, सुंदर आणि आकर्षक असतात. पण आपल्या देशाच्या विविध भागात असलेल्या मंदिरांमध्येदेखील अशा काही गणेशाच्या मूर्ती आहेत, ज्या अनेक अर्थांनी अद्वितीय आहेत.

चिन्मय गणाधीश, महाराष्ट्र 

कोल्हापूर (महाराष्ट्र) पासून १४ किलोमीटर अंतरावर बेंगळुरू महामार्गावर टोप गावाजवळ भगवान गणेशाची ६१ फूट उंच मूर्ती आहे. ही मूर्ती चिन्मय सांदीपनी आश्रमात आहे, त्यामुळे या मूर्तीला चिन्मय गणाधीश असे नाव देण्यात आले आहे. 2001 मध्ये या मूर्तीचे अनावरण झाले होते.  24 फूट उंचीच्या "ध्याननिलयम" सह मूर्तीची उंची 85 फूट आहे. विशेष म्हणजे हा 24 फूट उंचीचा तळ म्हणजे एक ध्यानमंदिर आहे.या गोलाकार ध्यानमंडपाचा किंवा मंदिराचा घेर मूर्तीइतकाच आहे, जो अंदाजे 60 फूट आहे.  या मूर्तीचे वजन अंदाजे 800 टन आहे.

बडे गणेश, मध्य प्रदेश 

बडे गणेश या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या गणेशाची ही मूर्ती अनेक अर्थांनी अनोखी आणि सुंदर आहे. ही मूर्ती मध्य प्रदेशातील वाभा येथील मल्हारगंज येथे आहे. या मूर्तीची निर्मिती 120 वर्षांपूर्वी नारायण दधीच यांनी केली होती. ही भव्य मूर्ती सिमेंटची नसून वीट, चुना, वाळू , गूळ आणि मेथीदाणे यांच्या मिश्रणातून बनवली आहे.यामध्ये सर्व तीर्थक्षेत्रातील पाणी आणि अयोध्या, मथुरा, काशी, कांची, उज्जैन, द्वारका आणि हरिद्वार या पवित्र तीर्थक्षेत्रातील माती मिसळण्यात आली आहे. या मूर्तीची उंची 25 फूट आणि रुंदी 16 फूट आहे. या मूर्तीमधील श्रीगणेश एक पाय आसनावरून खाली सोडून आणि दुसरा पाय दुमडून बसलेले दिसतात. 

खैराताबाद, तेलंगणा येथील गणेश मूर्ती

तेलंगणातील खैराताबाद येथे गणेश उत्सवासाठी दरवर्षी एक अनोखी आणि विशाल गणपती मूर्ती बनवली जाते.यंदा ६३ फूट मातीच्या गणेशमूर्तीसह अन्य दोन मातीच्या मूर्तीही येथे तयार करण्यात आल्या आहेत. मुख्य गणेशमूर्तीच्या उजव्या बाजूला ‘श्री वीरभद्र स्वामी’ यांची आणि डाव्या बाजूला ‘श्री पंचमुखी लक्ष्मी नरसिंह स्वामी’ यांची मूर्ती ठेवली आहे. यावेळी मुंबई, तामिळनाडू, ओडिशा, तेलंगणा आणि आंध्र प्रदेशातील सुमारे 150 कारागिरांनी ही भव्य मूर्ती साकारली आहे. सांगण्यासारखी बाब म्हणजे या गणेश उत्सवाची सुरुवात 1954 मध्ये एक फूट गणेश मूर्तीने झाली होती.

 ढोलकल गणेश, छत्तीसगड

 छत्तीसगडमधील दंतेवाडा जिल्ह्यातील बैलादिला टेकडीवरील ढोलकल गणेश नावाची गणेशाची मूर्ती खूप प्रसिद्ध आहे. ढोलकल गणेशाची ही मूर्ती दंतेवाडा जिल्ह्याच्या मुख्यालयापासून सुमारे 13 किलोमीटर अंतरावर ढोलकलच्या पहाडावर  सुमारे 3,000 फूट उंचीवर आहे. एवढ्या उंचीवर असलेली ही गणेशमूर्ती केवळ श्रद्धेचेच केंद्र नाही तर लोकांसाठी आश्चर्याचेही केंद्र आहे.ढोलकल गणेश ही जगातील दुर्मिळ मूर्तींपैकी एक मानली जाते. नागवंशी राजांच्या काळात बांधलेली ही मूर्ती 1000 वर्षे जुनी असल्याचे मानले जाते. ढोलकल गणेश हा ग्रॅनाइट दगडापासून बनवला गेला आहे.  असे मानले जाते की येथे भगवान गणेश आणि परशुराम यांच्यात युद्ध झाले आणि श्रीगणेशाचा एक दात तुटून खाली पडला. या मूर्तीमध्ये श्रीगणेश यांनी आपल्या वरच्या उजव्या हातात कुऱ्हाडी आणि वरच्या डाव्या हातात पडलेला दात धरला आहे.  तर खालच्या उजव्या हातात जपमाळ  आणि डाव्या हातात मोदक घेतलेले दिसतात. 

थायलंडमध्येदेखील गणेश मूर्ती

प्रथम पूज्य भगवान गणेश हा हिंदूंचा देव असला तरी थायलंडमध्येदेखील त्यांच्या अतिशय सुंदर आणि अवाढव्य मूर्ती पाहायला मिळतात. थायलंडमधील चाचोएंडसाओ नावाच्या ठिकाणी अनेक गणेशाच्या मूर्ती आहेत. 16 मीटर उंच आणि 22 मीटर लांब गणेशाची अद्वितीय मूर्ती आहे.यामध्ये गणपतीला मस्नाधच्या आधाराने विश्रांती घेताना दाखवण्यात आले आहे. ही मूर्ती वत्सामन रतनराम येथे आहे.  आणखी एक भव्य मूर्ती ख्लोंग खुइन गणेशा इंटरनॅशनल पार्कमध्ये आहे जी 30 मीटर उंच आहे. यामध्ये श्रीगणेश सरळ उभे राहिलेले दिसतात.  गणेशाची आणखी एक मोठी मूर्ती 49 मीटर उंच आणि 19 मीटर रुंद आहे.  यामध्ये गणेश सिंहासनावर विराजमान आहेत.  ही मूर्ती  वाट फ्रोंग एकट मध्ये आहे.-मच्छिंद्र ऐनापुरे, जत जि. सांगली

नॉलेज पॉवर 8

1. बीजिंगला जाण्यासाठी तुम्हाला कोणत्या देशात जावे लागेल?

 (अ) जपान (ब) चीन (स) सीरिया

2. जगातील सर्वात लांब भिंत कोणत्या देशात आहे?

 (अ) भारत (ब) बर्मा (स) चीन

3. लाहोर कोणत्या देशाशी संबंधित आहे?

 (a) पाकिस्तान (b) अफगाणिस्तान (c) ताजिकिस्तान

4. टोकियो ही कोणत्या देशाची राजधानी आहे?

 (अ) भूतान (ब) नेपाळ (स) जपान

5. श्रीलंका कोणत्या खंडात आहे?

 (अ) युरोप (ब) आशिया (स) आफ्रिका

 उत्तर- 1.चीन 2.चीन 3.पाकिस्तान 4.जपान 5.आशिया

चालू घडामोडी

 1. आशिया कपमध्ये सर्वाधिक विकेट घेणारा भारतीय गोलंदाज कोण बनला आहे?

 (अ) कुलदीप यादव (ब) रवींद्र जडेजा (स) जसप्रीत बुमराह (द) मोहम्मद सिराज

2. स्ट्रीट चाइल्ड क्रिकेट वर्ल्ड कप कोणत्या शहरात आयोजित केला जाईल?

 (अ) पाटणा (ब) लखनौ (स) जयपूर (द) चेन्नई

3. दरवर्षी आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिवस कधी साजरा केला जातो?

 (अ) 06 सप्टेंबर (ब) 07 सप्टेंबर (स) 08 सप्टेंबर (द) 09 सप्टेंबर

4. G-20 समिट 2023 ची थीम काय होती?

 (अ) वन अर्थ वन फ़ॅमिली वन फ्यूचर (ब) ग्लोबल टूगेदर (स) वर्ल्ड इज फ़ॅमिली (द) यापैकी काही नाही

5. भारतातील पहिल्या एआय पॉवर्ड अँटी ड्रोन सिस्टीमला काय नाव देण्यात आले आहे?

 (अ) प्रखर (ब) चेतक (स) इंद्रजल (द) गगनयान

उत्तर-1.ब 2.द 3. स 4.अ 5. स

ग्रेट वॉल ऑफ चायना

जगातील सर्वात मोठी भिंत ज्याला 'ग्रेट वॉल ऑफ चायना' असेही म्हणतात. ही भिंत 1987 मध्ये युनेस्कोने वारसा स्थळांमध्ये समाविष्ट केली होती. ही प्रचंड भिंत माती आणि दगडांनी बनलेली असल्याचे सांगितले जाते. जी 5 व्या शतक ते 16 व्या शतकापर्यंत चीनच्या विविध शासकांनी बांधली होती. ही भिंत बांधण्यामागचा उद्देश हल्लेखोरांपासून स्वतःचे संरक्षण करणे हा होता.  अंतराळातून पृथ्वीवरील  दिसणारी ही भिंत एकमेव अशी आहे. नुकत्याच झालेल्या सर्वेक्षणानुसार, ही भिंत तिच्या सर्व शाखांसह 21,196.18 किलोमीटर लांब आहे.आठव्या शतकात, कुई यान आणि झाओ राज्यांनी धनुष्यबाण आणि तलवारींच्या हल्ल्यांपासून संरक्षण करण्यासाठी माती आणि दगड साच्यात बसवून तशा प्रकारच्या विटांच्या भिंती बांधल्या. चीन ख्रिस्तपूर्व २२१ वर्षांपूर्वी 'किन' साम्राज्याखाली आला होता. या साम्राज्याने सर्व छोटी राज्ये एकत्र करून अखंड चीन निर्माण केला.  यानंतर, 'किन' साम्राज्याच्या शासकांनी सर्व भिंती एकत्र केल्या, जी चीनची उत्तर सीमा बनली. 5 व्या शतकापासून, अनेक भिंती बांधल्या गेल्या, ज्यांना एकत्रितपणे चीनची ग्रेट वॉल म्हटले गेले. ही भिंत बांधण्यासाठी 20 ते 30 लाख लोकांनी आपले संपूर्ण आयुष्य खर्ची घातल्याचे सांगितले जाते.  ही भिंत 1970 मध्ये सर्वसामान्य पर्यटकांसाठी खुली करण्यात आली. 

कोमोडो ड्रॅगन: 8 किमी अंतरावरचे सावज वासाने शोधतो

कोमोडो ड्रॅगन हा जगातील सर्वात मोठा सरडा वर्गीय प्राणी आहे.  त्याची लांबी तीन मीटर आणि वजन 180 किलोपर्यंत असते आणि त्याची जीभ सापाच्या जिभेसारखी दुभंगलेली असते. कोमोडोची नखे आणि दात खूप तीक्ष्ण असतात आणि  जबडेदेखील खूप मजबूत असतात. तो आपल्या लांब मांसल शेपटीच्या साहाय्याने चाबकाप्रमाणे फटके मारून शत्रूंना जखमी करतो.

कोमोडो ड्रॅगनचे शरीर कठीण अशा कातडीने झाकलेले असते. हा एक प्रकारचा सरडा आहे आणि मृत प्राण्यांचे मांस देखील खातो. कोमोडो ड्रॅगन प्रामुख्याने सरडे, कीटक, पक्षी, साप, हरीण, शेळ्या, रानडुक्कर इत्यादींची शिकार करतो.  हा प्राणी 500 किलो वजनाच्या म्हशीलाही मारू शकतो. कोमोडोने लहान मुले, वृद्ध आणि आजारी माणसांवरही हल्ला केला आहे. त्याच्या लवचिक हिरड्यांमध्ये तोंडाच्या आतील बाजूस वक्र असलेले 60 पेक्षा जास्त करवतीसारखे तीक्ष्ण दात असतात. हे दात त्याच्या आयुष्यात पाच वेळा नव्याने उगवतात. कोमोडो ड्रॅगनचे दात शार्कच्या दातांसारखे असतात. असे मानले जाते की कोमोडो ड्रॅगनने अगदी लहान प्रकारचा चावा घेतला तरी मृत्यू होऊ शकतो. हा प्राणी कुजलेले मांस खात असल्याने, कुजलेल्या मांसामध्ये वाढणारे असंख्य प्राणघातक जीवाणू  त्याच्या तोंडात असतात. चावल्यावर हे जीवाणू जखमेत प्रवेश करतात.  त्यामुळे चावलेल्या जनावराच्या शरीरात विष पसरते. कोमोडो ड्रॅगनलाच याचा फायदा होतो.  जरी शिकार त्याच्या तावडीतून निसटली तरी काही दिवसात ती त्याच्या जखमांमध्ये पसरलेल्या विषामुळे मरते आणि कोमोडो ड्रॅगन त्याचे शरीर शोधून खातो. त्याची वासाची शक्ती इतकी तीव्र असते की त्याला 8 किलोमीटर अंतरावरून कुजलेल्या मांसाचा वास येतो. हा भयंकर सरडा केवळ शक्तिशालीच नाही तर बुद्धिमानही असतो.  हे हरीण, डुक्कर इत्यादी सावध प्राण्यांना फसवतो आणि पकडतो. 

कोमोडो ड्रॅगन शिकार करण्यासाठी जंगलातील मार्गांजवळ आराम करतो. मातीचा रंग असल्याने तो लपून राहतो.  भक्ष्य वाटेवरून गेल्यावर त्याच्यावर हल्ला करून त्याला पकडतो. कोमोडो ड्रॅगन अन्न खूप वेगाने गिळतो.  सापाप्रमाणे तो आपले जबडे पसरू शकतो.आठ महिन्यांनंतर, मादीच्या अंड्यांतून अर्धा मीटर लांब पिल्ले बाहेर पडतात. जन्माला येताच ते झाडावर चढतात.  जेणेकरून मोठा कोमोडो ड्रॅगन त्यांना खाऊ शकणार नाही.  ही पिले जवळपास वर्षभर झाडांवर राहून तेथूनच अन्न शोधतात.  कोमोडो ड्रॅगनचे आयुष्य अंदाजे 50 वर्षे असते. साधारणपणे यांना एकटे राहायला आवडते.  प्रखर उन्हापासून स्वतःचे रक्षण करण्यासाठी तो जमिनीत बिळ खोदतो आणि इतरांचे बिळदेखील हिसकावून घेतो. हा प्राणी नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहे.  पृथ्वीवर फक्त पाच हजार कोमोडो ड्रॅगन शिल्लक आहेत.-मच्छिंद्र ऐनापुरे, जत जि. सांगली 

नॉलेज कॉर्नर 8

1. पणजी ही कोणत्या राज्याची राजधानी आहे?

 (a) दिसपूर (b) गोवा (c) कोहिमा

2. तुम्ही गंगटोकमध्ये असाल तर तुम्ही कोणत्या राज्यात आहात?

 (a) आसाम (b) नागालँड (c) सिक्कीम

3. आगरतळा ही कोणत्या राज्याची राजधानी आहे?

 (a) शिमला (b) त्रिपुरा (c) बिहार

4. कोहिमाला जाण्यासाठी कोणत्या राज्यात जावे लागेल?

 (a) महाराष्ट्र (b) नागालँड (c) गुजरात

5. मिझोरामच्या राजधानीचे नाव काय आहे?

 (a) रायपूर (b) जयपूर (c) ऐझॉल

उत्तर- 1. गोवा 2. सिक्कीम 3. त्रिपुरा 4. नागालँड 5. आयझॉल

( माहीत आहे का तुम्हाला?) जगातील श्रीमंत देश कोणते?

महासत्ता असलेल्या अमेरिकेची जगातील पहिल्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था आहे. अमेरिकेनंतर चीन, जपान, जर्मनी आणि भारत या जगातील सर्वात मोठ्या पाच अर्थव्यवस्था आहेत. पण, हे पाच देश जगातील सर्वात श्रीमंत देश नाहीत. तुम्हाला जाणून आश्चर्य वाटेल की, जगातील टाप ५ अर्थव्यवस्था असलेल्या देशांपैकी एकही देश सर्वात श्रीमंत टाप ५ देश नाहीत.  वास्तविक एखाद्या देशाचा जीडीपी आणि पीपीपी याच्यावरून त्या देशाची श्रीमंती ठरते. जीडीपी म्हणजे सकल देशांतर्गत उत्पादन म्हणजे एखाद्या देशाच्या भौगोलिक सीमांमध्ये उत्पादित वस्तू आणि सेवा. पीपीपी म्हणजे सार्वजनिक खाजगी भागीदारी म्हणजे त्या देशातील लोक कशाप्रकारे वस्तू आणि सेवा खरेदी करतात. जीडीपी आणि पीपीपी अधिक असणारे देश श्रीमंत देश मानले जातात. 

जगातील सर्वात श्रीमंत देशांच्या यादीत पहिल्या क्रमांकावर अमेरिका, चीन किंवा जपान नाही तर, आर्यलड आहे. जीडीपी आणि पीपीपी अधिक असल्यामुब्ठे आर्यलंड जगातील सर्वात श्रीमंत देश आहे. आर्यलंड देशाचा जीडीपी आणि पीपीपी १४५,१९६ डॉलर आहे. हा इतर देशांच्या तुलनेत सर्वाधिक दर आहे. श्रीमंत देशांच्या यादीत दुसन्या क्रमांकावर लक्जमबर्ग तर, सिंगापूर तिसन्या क्रमांकावर आहे. या यादीत कतार आणि मकाऊ अनुक्रमे चौथ्या आणि पाचव्या क्रमांकावर आहेत. दुसच्या क्रमांकावर असणान्या लक्जमबर्ग देशातील पीपीपी १४२,४९० डॉलर आहे. त्यानंतर सिंगापूरचा पीपीपी १३३,८९५ डॉलर आहे. चौथ्या क्रमांकावर असणान्या कतारचा पीपीपी १२४,८४८ डॉलर आणि पाचव्या क्रमांकावर असणान्या मकाऊचा पीपीपी ८९,५५८ डॉलर आहे. या देशांमध्ये उत्तम सोयीसुविधा उपलब्ध आहेत. दरम्यान, भारत या यादीत टॉप २० मध्ये सुद्धा नाही. जगातील सर्वात श्रीमंत देशांची यादी : १. आर्यलंड, २. लक्जमबर्ग, ३. सिंगापूर, ४. कतार, ५. मकाऊ. 

अझरबैजानमधील बाकू: भारतीय वारशाच्या प्रतिकांचा अधिवास

अझरबैजान, एकेकाळी पूर्वीच्या सोव्हिएत युनियनचा भाग होता, हे मुस्लिम बहुल प्रजासत्ताक आणि धर्मनिरपेक्ष राष्ट्र आहे.बाकू हे कॅस्पियन समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसलेले एक अविस्मरणीय शहर आहे. रहस्यमय वाटणारे बाकू शहर सोव्हिएत काळातील भव्य इमारती, 21व्या शतकातील वास्तुकला आणि शतकानुशतके जुने बुटीक, कॉफी शॉप्स आणि आकर्षक रेस्टॉरंटने भरलेले आहे. एकेकाळी जगातील निम्मे पेट्रोलियम पदार्थांचे उत्पादन बाकूमध्ये होत असे. रातोरात करोडपती बनलेल्या लोकांनी मग आलिशान वाडे, निवासस्थाने आणि सार्वजनिक इमारती निर्माण केल्या. यापैकी बरेच बाकूच्या प्रसिद्ध इस्तिग्लियट रस्त्यावर स्थित आहेत, जे तटबंदीच्या उत्तरेकडील शहराच्या भिंतीला समांतर आहे. UNESCO-सूचीबद्ध शहराचा जुना भाग, ज्याला 'इचेरी सिटी' म्हणूनही ओळखले जाते, याठिकाणी अतिशय भिन्न स्वरूपात बाकू  दिसते. हा जिवंत परिसर म्हणजे प्राचीन मशिदी, आर्ट गॅलरी, मिनी-रेस्टॉरंट्स आणि अनेक बुटीक हॉटेल्सने नटलेले मध्ययुगीन गल्लींचे जादुई जाळे आहे. मैदान टॉवरच्या शेजारी जुन्या शहरातील कारवान्सराई आणि चटईची दुकाने आढळतात. 'फ्लेम टॉवर्स' म्हणून ओळखल्या जाणार्‍या 30 मजली गगनचुंबी इमारतींचे त्रिकूट सर्वात दृश्यमान आहे. 

अझरबैजानला ‘लँड ऑफ फायर’ असे टोपणनाव आहे.  बाकूपासून तासाभराच्या अंतरावर एक अग्नि मंदिर आहे ज्याला स्थानिक लोक 'आतेशगाह' म्हणतात. हे मंदिर अझरबैजानमधील भारतीय धार्मिक आणि सांस्कृतिक वारशाचे प्रतीक आहे कारण शिलालेखांनी सिद्ध केले आहे की अतेशगाहचा उपयोग हिंदू, शीख आणि शक्यतो पारसी लोक पूजास्थान म्हणून करत होते. 'ग्रँड ट्रंक रोड' मार्गे कॅस्पियन समुद्राच्या प्रदेशाशी व्यापारात गुंतलेल्या उत्तर-पश्चिम भारतीय उपखंडातील लोकांसाठी आतेशगाह हे एक प्रमुख धार्मिक-तात्विक केंद्र होते. हे पंचकोनी संकुल, ज्यामध्ये भिक्षूंच्या क्षेत्राने वेढलेले एक अंगण आणि मध्यभागी एक चतुर्भुज-वेदी आहे, 17व्या आणि 18व्या शतकात बांधले गेले. मंदिराच्या दरवाजाच्या अनेक दगडी स्लॅबवर ‘श्री गणेशाय नमः’ आणि ‘ज्वाला जी’ हे देवनागरी आणि गुरुमुखीमध्ये स्पष्टपणे लिहिलेले आहेत. नैसर्गिकरित्या जळणारी चिरंतन ज्योत 1969 मध्ये या भागातील पेट्रोलियम स्त्रोतांचे दीर्घकाळ शोषण केल्यानंतर विझली. मात्र, आता ती शहरातून गेलेल्या गॅस पाईपने जळत असते. 

एक गोष्ट नमूद करणे प्रासंगीक आहे ती म्हणजे भारताला मध्य आशिया आणि कॅस्पियन प्रदेशातील लोकांशी भौगोलिक-सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिक संपर्काची दीर्घ परंपरा आहे, ज्यामध्ये पाकिस्तानच्या जन्मानंतर तेढ निर्माण झाली आहे. जगप्रसिद्ध वास्तुविशारद झाहा हदीद यांची सर्वात प्रसिद्ध निर्मिती हेदर अलीयेव सेंटर, बाकू विमानतळावरून सहज पाहता येते. अझरबैजानचे माजी अध्यक्ष हैदर अलीयेव यांच्या नावावरून हे नाव देण्यात आले आहे, ज्यांचा मुलगा सध्याचा राष्ट्राध्यक्ष आहे. आतमध्ये मनोरंजक संग्रहालये, प्रदर्शनाची जागा आणि विलक्षण ध्वनीशास्त्र असलेला कॉन्सर्ट हॉल आहे. विद्यमान राष्ट्रपती आणि त्यांच्या दिवंगत वडिलांनी देशाच्या वर्तमान इतिहासाला जबरदस्त आकार दिला आहे यात शंका नाही. 

'फ्लाइंग टॅक्सी'मुळे भविष्यात हवाई प्रवासात होणार आमूलाग्र बदल

वाहनांच्या गर्दीशिवाय मोठ्या शहरांची कल्पना करणे कठीण झाले आहे. परंतु, वाहतूक कोंडी आणि प्रदूषणाच्या समस्यांना भविष्यात शहरी वाहतुक भूतकाळात गाढेल, असा दावा केला जात आहे. सध्याचे संशोधन पाहता तो दिवस दूर नाही ,जेव्हा इलेक्ट्रिक फ्लाइंग टॅक्सीच्या आगमनाने प्रवासाचे विश्व बदलेल.अनेक कंपन्या इलेक्ट्रिक वर्टिकल टेक-ऑफ आणि लँडिंग (ईवीटीओएल- eVTOL) विमाने विकसित करत आहेत. ईवीटीओएल ला इलेक्ट्रिक एअर टॅक्सी देखील म्हणतात.  फ्रान्स, जर्मनी, चीन, अमेरिका अशा अनेक देशांनी येत्या वर्षभरात एअर टॅक्सी सुरू करण्याची योजना आखली आहे.

भारतातील शहरांमध्येही  शोधली आहे शक्यता-
देशातील अर्बन एयर मोबिलिटी (यूएएम) ची मागणी शहरी गर्दी, प्रादेशिक संपर्काचा अभाव आणि ई-कॉमर्सचा अवलंब यांच्याशी जोडली गेली आहे.मुंबई, बेंगळुरू, कोलकाता आणि दिल्ली येथे वाहतुकीमुळे भारतीय अर्थव्यवस्थेचे अंदाजे 1.44 ट्रिलियन रुपयांचे नुकसान होते. यामुळे देशात यूएएम ची अफाट शक्यता  वाढते.भारत ईवीटीओएल (eVTOL) विमान उत्पादकांना आमंत्रित करण्याची शक्यता शोधत आहे. ईवीटीओएल साठी 162 संभाव्य मार्ग ओळखण्यात आले आहेत.  या वर्षाच्या सुरुवातीला, बेंगळुरूमध्ये भारतीय बनावटीच्या इलेक्ट्रिक एअर टॅक्सीचा प्रोटोटाइप (नमुना) देखील सादर करण्यात आला होता.

ब्राझीलपासून ते इस्रायलपर्यंत अनेक देश शर्यतीत-
फ्रान्समध्ये, येत्या काळात दोन आसनी इलेक्ट्रिक प्लेन व्होलॉसिटी पॅरिसचा फेरफटका मारण्यासाठी घेऊन जाईल. ब्राझिलियन कंपनी एम्ब्रेर इलेक्ट्रिक फ्लाइंग टॅक्सी तयार करण्यासाठी साओ पाउलोजवळ एक नवीन कारखाना उभारणार आहे. 2026 पासून येथे फ्लाइंग टॅक्सी अवकाश भरारी घेण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. अमेरिका आणि चीन 2025 पर्यंत कमर्शियल फ्लाइंग (व्यावसायिक उड्डाण) टॅक्सी सुरू करण्याची योजना आखत आहेत. अलीकडेच, सुपर साइज्ड ड्रोनसारख्या दिसणाऱ्या या विमानांच्या शर्यतीत इस्रायलही सामील झाला आहे. इस्रायलने ऑटोनोम्स ड्रोनची चाचणी सुरू केली आहे, जे प्रवासी आणि माल वाहून नेण्यास सक्षम आहेत.

● ईवीटीओएल वरील जागतिक खर्च 2040 पर्यंत एक ट्रिलियन डॉलर्सपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे
● यूएस पॅसेंजर ईवीटीओएल मार्केट 2025 पर्यंत 3.4 अब्ज डॉलर पर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे
● ईवीटीओएल शी संबंधित सिलिकॉन व्हॅली स्टार्टअप कंपनी जॉबीने आपल्या गुंतवणूकदारांकडून 02 अब्ज डॉलर्स जमा केले आहेत.
या आव्हानांवर मात करायची आहे.
● येत्या वर्षभरात इलेक्ट्रिक फ्लाइंग टॅक्सीशी संबंधित सर्व स्टार्टअपना हे सिद्ध करावे लागेल की त्यांच्या विमानांसाठी जगात मोठी बाजारपेठ आहे.
● बॅटरी ही सर्वात मोठी समस्या आहे, ती महाग आणि जड असल्याने आणि या विमानांचे फायदे मर्यादित करू शकतात.
● व्यावसायिक ऑपरेशन सुरू करण्यापूर्वी, eVTOL ला व्यावसायिक विमानांप्रमाणेच प्रवाशांची सुरक्षा सुनिश्चित करावी लागेल.

एअर टॅक्सीचे फायदे-
● शहरात कुठेही उतरण्यास सक्षम
● विमानतळावरून वाहतुकीची सोय
● रुग्णांना वेळेवर रुग्णालयात नेण्यास उपयुक्त
● लष्करी उपकरणे दुर्गम ठिकाणी नेण्यासाठी उपयुक्त
● शोध आणि बचाव कार्यासाठी फायदेशीर

नॉलेज पॉवर 7

 1. जपान कोणत्या खंडात आहे?

 (अ) ऑस्ट्रेलिया (ब) अंटार्क्टिका (स) आशिया

2. अलेक्झांडर ग्रॅहम बेल कोणत्या शोधाशी संबंधित आहे?

 (अ) टेलिफोन (ब) सीडी (स) डीव्हीडी

3. जर तुमच्या हातात युआन असेल तर ते कोणत्या देशाचे चलन आहे?

 (अ) जपान (ब) चीन (स) नेपाळ

4. ‘गबान’ कोणत्या लेखकाची रचना आहे?

 (अ) हरिशंकर परसाई (ब) मुन्शी प्रेमचंद (स) रामधारी सिंह दिनकर

5. रणजी करंडक कोणत्या खेळात दिला जातो?

 (अ) क्रिकेट (ब) बिलियर्ड (स) स्केटिंग

उत्तर- 1. आशिया 2. टेलिफोन 3. चीन 4. मुन्शी प्रेमचंद 5. क्रिकेट

नॉलेज कॉर्नर

 नॉलेज कॉर्नर

1. अलीकडे डिजिटल पेमेंटच्या बाबतीत कोणता देश अव्वल आहे?

 (अ) भारत (ब) नेपाळ (स) चीन (द) अमेरिका

2. करेन काझी कोणत्या कंपनीचा सर्वात लहान सॉफ्टवेअर अभियंता बनला आहे?

 (अ) स्पेल मोशन (ब) स्पेसएक्स (स) मेटा (द) माइक्रोसॉफ्ट

3. नुकतेच नवीन लिबरेशन वॉर गॅलरीचे उद्घाटन कोठे करण्यात आले?

 (अ) जकार्ता (ब) लाहोर (स) ढाका (द) हैदराबाद

4. कोणत्या बँकेने बंगळुरूमध्ये ‘प्रोजेक्ट कुबेर’ सुरू केला आहे?

 (अ) बंधन बँक (ब) HDFC बँक (स) SBI (द) यापैकी नाही

5. राजस्थानच्या कोणत्या जिल्ह्यात एकलिंग जीचे मंदिर आहे?

 (अ) उदयपूर (ब) बुंदी (स) चित्तोडगड (द) दौसा

6. मध्य प्रदेशात ध्वज सत्याग्रह कोठे सुरू झाला?

 (अ) शिवपुरी (ब) जबलपूर (स) बैतुल (द) छतरपूर

उत्तर- 1.अ  2.ब  3.स  4. स 5. अ 6. ब

सर्वात उंच 360 डिग्री इन्फिनिटी पूल

तुम्ही अनेक स्विमिंग पूल पाहिले असतील.  पण तुम्ही इमारतीच्या वर बांधलेल्या 360 डिग्रीवाल्या स्विमिंग पूलबद्दल ऐकले किंवा वाचले आहे का? नसेल माहीत तर आम्ही तुम्हाला जगातील पहिल्या आणि सर्वात उंच 360 डिग्री इन्फिनिटी स्विमिंग पूलबद्दल सांगतो.ऑरा स्कायपूल असे या अनोख्या स्विमिंग पूलचे नाव आहे.  हे संयुक्त अरब अमिराती (UAE) च्या दुबई शहरात आहे. हा जलतरण तलाव स्थानिक पाम टॉवर येथील विश्रामगृहाचा भाग आहे.  आरा स्कायपूल हा जगातील पहिला आणि सर्वात उंच 360 डिग्री इन्फिनिटी पूल असल्याचे मानले जाते. इमारतीच्या 50 व्या मजल्यावर असलेला हा जलतरण तलाव जमिनीपासून सुमारे 200 मीटर उंचीवर बांधला गेला आहे. त्यामुळे आरा स्कायपूलला 'आइसलँड आफ द स्काय' असेही म्हटले जाते.  इमारतीच्या चारी बाजूंनी हा जलतरण तलाव बांधण्यात आला आहे.

यामध्ये तुम्हाला 360 डिग्री स्विमिंगचा अनुभव मिळतो. स्विमिंग पूल अशा पद्धतीने तयार करण्यात आला आहे की तो हवेत लटकलेला दिसतो इमारतीच्या काठाच्या बाजूने हा जलतरण तलाव बांधण्यात आला आहे, तर मधल्या भागात पाहुण्यांना आराम करण्यासाठी आरामशीर जागा करण्यात आली आहे.  हे ठिकाण व्हीआयपी झोन, ग्रीन झोन आणि ऑरेंज झोनमध्ये विभागले गेले आहे.

आरा स्कायपूलला इन्फिनिटी पूल का म्हणतात असा प्रश्न तुम्हाला पडला असेल. वास्तविक, जेव्हा एखादी व्यक्ती या जलतरण तलावाच्या आत असते तेव्हा त्याला असा भ्रम होतो की या तलावाला अंत नाही. खरं तर, जलतरण तलाव त्याच्या काठापर्यंत पाण्याने भरलेला आहे आणि जिथे इमारत आहे तिथून सर्व बाजूंनी समुद्राचे अथांग पाणी दिसते. स्विमिंग पूलचे पाणी समोरच्या समुद्राच्या पाण्यात मिसळल्यासारखे वाटावे अशा पद्धतीने पूलची रचना करण्यात आली आहे.  आरा स्कायपूलवरून सूर्योदय आणि सूर्यास्ताचे सुंदर दृश्य पाहण्यासाठी पर्यटक मोठ्या संख्येने येथे येतात.-मच्छिंद्र ऐनापुरे, जत जि. सांगली

चार हजार लोकसंख्या असलेल्या गावात दोन हजारांहून अधिक यूट्यूबर

छत्तीसगडची राजधानी असलेल्या रायपूरपासून ६० किमी अंतरावर असलेल्या तुळशी नेवरा गावातील लोक आजकाल त्यांच्या कलेमुळे चर्चेत आहेत. या गावातील लोक वर्षानुवर्षे सण-उत्सवावर नाटक आणि रामलीला सादर करून आपली कला दाखवत आले आहेत.काही वर्षांपूर्वी गावातील दोन तरुणांनी व्हिडिओ बनवून यूट्यूबवर अपलोड करण्यास सुरुवात केली. त्यांच्या प्रेरणेने आता चार हजार लोकसंख्या असलेल्या या गावात दोन हजारांहून अधिक यूट्यूबर आहेत. छत्तीसगढ़ी, गोल्ड सीजी 04, गोल्ड डोस, फन टपरी, मिस्टर रँझो, हमर छत्तीसगढ, बॅक बेंचर्स क्रिएशन इत्यादी 40 हून अधिक यूट्यूब चॅनेल सर्वात प्रसिद्ध आहेत. 

एसबीआयचे माजी नेटवर्क अभियंता ज्ञानेंद्र शुक्ला आणि गावात कोचिंग इन्स्टिट्यूट चालवणारे जय वर्मा यांनी पहिल्यांदा सोशल मीडियावर व्हिडिओ अपलोड केला.या लोकांच्या सोयीसाठी 'हमर फ्लिक्स' नावाचा साऊंड प्रूफ स्टुडिओही गाव पंचायत अधिकारी देणार आहेत. या स्टुडिओमध्ये आधुनिक कॅमेरा, संगणक आणि इंटरनेट सुविधा असतील.  अलीकडेच अभिनेत्री स्वरा भास्करने गावातील सर्व कलाकारांसोबत 'मिसेस फलानी' शोचे शूटिंग केले आहे.

अवघ्या सहा वर्षांत गावात सुमारे दोन हजार लोक कलाकार झाले आहेत.  हे सर्व कलाकार यूट्यूब, फेसबुक, इन्स्टाग्राम या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर व्हिडिओ अपलोड करून चांगली कमाई करत आहेत.  गावात आतापर्यंत 40 हून अधिक यूट्यूब चॅनेल आहेत, त्यापैकी अनेकांचे एक लाखाहून अधिक फॉलोअर्स आहेत.

दिल्लीच्या प्रदूषणामुळे झाला त्रस्त; बनवला देशातील पहिला एसी एअर प्युरिफायर

बाहेरील प्रदूषित पाणी टाळण्यासाठी, आपण आपल्या स्वतःच्या  घरून पाण्याच्या बाटल्या घेऊन जाऊ शकतो, परंतु प्रदूषित हवा टाळण्यासाठी आपल्याकडे खूप कमी मार्ग आहेत.आज देशातील आणि जगातील बहुतेक लोकांना प्रदूषित हवेमुळे अनेक प्रकारच्या आरोग्य समस्यांना सामोरे जावे लागत आहे आणि त्याबद्दल ते चिंतेतही आहेत.पण काही लोकच त्यावर उपाय शोधण्यासाठी त्यावर काम करत आहेत.  दिल्लीचे रवी कौशिक हा त्या निवडक लोकांपैकी एक आहे.रवीने लहानपणापासूनच दिल्ली आणि आसपासचे वाढते वायू प्रदूषण पाहत आला आहे.  समस्या मोठी असली तरी ती सोडवण्यावर मात्र फार कमी काम झाले आहे.

वास्तविक, ही समस्या केवळ दिल्लीची नाही तर संपूर्ण देशाची आहे.याच विचाराने प्रेरित होऊन त्याने आयआयटी मुंबईत एरोसोल सायन्स विषय घेऊन प्रवेश घेतला. इथे शिकत असताना त्यांना कळलं की घराबाहेरची हवाच नाही तर घरातील हवादेखील तितकीच प्रदूषित आहे.जरी बाजारात अनेक प्रकारचे एअर प्युरिफायर उपलब्ध असले तरी एकतर ते महाग असल्यामुळे ते सर्वसामान्यांच्या आवाक्याबाहेर आहे किंवा बहुतेक लोक ते वापरायला विसरतात.अशा परिस्थितीत त्याला आपल्या रोजच्या जीवनाचा एक भाग म्हणून काम करेल असे काहीतरी निर्माण करायचे होते.
याच विचाराने प्रेरित होऊन त्याने 2020 मध्ये शिक्षण पूर्ण झाल्यावर एरोसोल सायन्स आणि मायक्रोबायोलॉजी या दोन्ही विषयांवर काम करण्यास सुरुवात केली. सुमारे एक वर्षानंतर, आयआयटी कानपूरच्या मदतीने त्याने एक लहान आणि किफायतशीर उपकरण विकसित केले जे एसीमधून बाहेर पडणारी हवा पूर्णपणे स्वच्छ करते. त्याने बनवलेले फिल्टर वापरण्यासही खूप सोपे आहे आणि तुमच्या एसीमधून बाहेर पडणारी हवा कोणतीही वीज न वापरता शुद्ध करण्याचे काम करते.  आयआयटी कानपूरमध्ये केलेल्या संशोधनात त्याने पाहिले की, हे प्युरिफायर अवघ्या एका तासात हवेतील प्रदूषण दूर करू शकते.
2023 मध्ये, रवीने त्याच्या स्टार्टअप एअरथ अंतर्गत हे उत्पादन देशभरात विकण्यास सुरुवात केली. त्याच्या वेबसाइट आणि ऑनलाइन शॉपिंग साइटच्या मदतीने, त्याने आतापर्यंत 100 हून अधिक प्युरिफायर विकले आहेत. किंमतीबद्दल बोलायचे झाले तर, महागड्या मशीनच्या तुलनेत हे प्युरिफायर फक्त 2000 रुपयांमध्ये मिळते. रवी आपल्या आविष्कारातून प्रत्येक घराची हवा शुद्ध करण्याचा प्रयत्न करत आहे.  जर तुम्हाला त्याच्या महान शोधाबद्दल अधिक जाणून घ्यायचे असेल तर तुम्ही त्याच्याशी https://airth.in/ वर संपर्क साधू शकता. -मच्छिंद्र ऐनापुरे, जत जि. सांगली

युनेस्को जागतिक वारसा स्थळ-2- यलोस्टोन नॅशनल पार्क

यलोस्टोन नॅशनल पार्क हे अमेरिकेच्या वायोमिंग, मोंटाना आणि आयडाहो राज्यांच्या सीमेवर स्थित आहे. अनेक पर्वतराजींना जोडणारे हे राष्ट्रीय उद्यान ८,९८३ चौरस किमी पेक्षा जास्त क्षेत्रफळात पसरलेले आहे. या उद्यानात नद्या, तलाव, दऱ्या, धबधबे आणि पर्वत आहेत.  एका सरोवराचेच नाव 'यलोस्टोन लेक' आहे, जे उत्तर अमेरिकेतील सर्वात उंच सरोवर असल्याचे म्हटले जाते. हा सुपर ज्वालामुखी ‘यलोस्टोन काल्डेरा’ वर आहे.  ते आजही सक्रिय मानले जाते.  असे म्हटले जाते की जेव्हा लावा त्यातून बाहेर पडला तेव्हा तो पिवळा चमकला. त्यामुळेच या ठिकाणाला यलोस्टोन असे नाव पडले.  यामध्ये गरम पाण्याचा कारंजाही आहे. त्याला 1870 मध्ये ओल्ड फेथफुल असे नाव देण्यात आले.  या कारंज्यापासून प्रेक्षकांना शेकडो मीटर दूर राहण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. जेव्हा कारंजे वर येतात तेव्हा त्याची उंची 106 फूट ते 185 फूट असते. ते एका वेळी हजारो गॅलन पाणी पंप करते.  या वैशिष्ट्यामुळे कारंज्याच्या जागेला अप्पर गीझर बेसिन असे नाव देण्यात आले आहे.  या उद्यानात तुम्ही ग्रिझली अस्वल, लांडगे आणि एल्कचे खुले कळप पाहू शकता.  यलोस्टोन पार्कचा 1978 मध्ये युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळामध्ये समावेश करण्यात आला.हे तेच पार्क आहे जे '2012' या हॉलिवूड चित्रपटात दाखवण्यात आले होते.

पंख नसतानाही उडतात हे अनोखे प्राणी!

आपल्या आजूबाजूला आढळणारे सर्व प्राणी एक तर सरपटत चालतात किंवा चालतात. पक्षी आकाशात उडतात कारण पक्ष्यांना पंख असतात, पण काही प्राणी असे आहेत की त्यांना पंख नसले तरीही ते उडतात.

उडणारा साप - बहुतेक उडणारे साप क्रायसोपेलिया वंशाचे सदस्य आहेत.ते प्रामुख्याने श्रीलंका, दक्षिण चीन, फिलीपिन्स आणि पश्चिम भारतात आढळतात. त्यांच्या लांबीबद्दल बोलायचं म्हटलं  तर ते 4 फूट लांबीचे असतात. ते मानवांसाठी विषारी नसतात, परंतु त्यांच्या चाव्याचा परिणाम दिसून येतो.  हे साप उडतात आणि आपल्या भक्ष्याची शिकार करतात.सरडे, उंदीर, वटवाघुळ आणि पक्षी हे या सापांचे खाद्य आहे. 

उडणारा बेडूक- रॅकोफोरस बेडूक इंडोनेशिया, सुमात्रा आणि फिलिपाइन्समध्ये आढळतो.  ज्याला फ्लाइंग फ्रॉग असेही म्हणतात.या प्रजातीच्या बेडकांना बहुतेक झाडांवर राहायला आवडते.  रॅकोफोरस बेडूक अंडी घालण्याच्या वेळीच जमिनीवर उतरतात.

कोलुगो - कोलुगो फ्लाइंग लेमर म्हणून ओळखले जातात, परंतु ते लेमरशी संबंधित नाहीत. कोलुगो हवेतून उडू शकतो.  कोलुगोची खास गोष्ट म्हणजे शरीराच्या अवयवांना जोडणारा पडदा त्यांच्या शेपटीलाही जोडलेला असतो. त्यामुळे ते वटवाघुळसारखे दिसतात. 

उडणारी खार - या खारीचे नाव टेरोमायनी किंवा पेटॉरिस्टिने आहे.  या गिलहरी झाडांच्या पोकळ आणि पानांच्या घरट्यांमध्ये राहतात.उडत्या खारी प्रामुख्याने दक्षिण मिनेसोटाच्या जंगलात आढळतात.

फ्लाइंग स्क्विड- फ्लाइंग स्क्विड हा एक मासा आहे जो पाण्यातून वर उडू शकतो तसेच पोहू शकतो. त्याच्या अनेक प्रजाती आढळतात.  जपानी फ्लाइंग स्क्विड (Todorados pacificus) हा अधिक आकर्षक मासा आहे.  हे मासे पॅसिफिक महासागराच्या उत्तरेकडील भागात कोरिया, जपान, किनारी चीन, रशिया येथे आढळतात. 

-मच्छिंद्र ऐनापुरे, जत जि. सांगली

नॉलेज पॉवर 5

 

1. उज्जैन शहर कोणत्या राज्यात आहे?

 (अ) उत्तर प्रदेश (ब) मध्य प्रदेश (स) आंध्र प्रदेश

2. चारमिनार कोणत्या शहरात आहे?

 (अ) फैजाबाद (ब) हैदराबाद (स) अहमदाबाद

3. रणजी करंडक कोणत्या खेळात दिला जातो?

 (अ) क्रिकेट (ब) बिलियर्ड (स) स्केटिंग

4. प्राचीन काळातील समाजव्यवस्थेनुसार किती वर्ण आहेत?

 (अ) चार (ब) पाच (स) सहा

 उत्तर- 1. मध्य प्रदेश 2. हैदराबाद 3. क्रिकेट 4. चार

नॉलेज पॉवर 4

1. कोणत्या राज्य सरकारने ‘CM Rise’ शाळा सुरू करण्याची घोषणा केली आहे?

 (अ) मध्य प्रदेश (ब) आंध्र प्रदेश (स) राजस्थान (द) उत्तर प्रदेश

2. 'कॅनडा ओपन बॅडमिंटन स्पर्धे'चे पुरुष एकेरीचे विजेतेपद कोणी जिंकले?

 (अ) कौस्तुभ चॅटर्जी (ब) लक्ष्य सेन (स) श्रीकांत शर्मा (द) यापैकी नाही

3. कोणते राज्य सरकार बाल श्रमिक विद्या योजनेचा सर्व जिल्ह्यांमध्ये विस्तार करणार आहे?

 (अ) आसाम (ब) आंध्र प्रदेश (स) उत्तर प्रदेश (द) हिमाचल प्रदेश

4. अमेरिका कोणत्या देशाला 400 दशलक्ष डॉलर्सचे लष्करी मदत पॅकेज देईल?

 (अ) सिंगापूर (ब) ऑस्ट्रेलिया (स) युक्रेन (द) ताजिकिस्तान

5. राजस्थानच्या कोणत्या जिल्ह्याचा आकार कमानीचा  आहे?

 (अ) दौसा (ब) जोधपूर (स) दुडू (द) नागौर

6. सिमुक कोणत्या राजवंशाचा संस्थापक होता?

 (a) पल्लव (b) सातवाहन (c) राष्ट्रकूट (d) हूण

उत्तर- 1.अ  2.ब  3. स 4. स 5. अ 6.ब 

नॉलेज पॉवर 3

1. महेंद्रगिरी या युद्धनौकेची रचना कोणत्या शिपबिल्डर्स लिमिटेडने केली आहे?

 (अ) गोवा शिपयार्ड लिमिटेड (ब) कोचीन शिपयार्ड लिमिटेड (स) मझगांव डॉक शिपबिल्डर्स (द) एबीजी शिपयार्ड लिमिटेड

2. फीफा (FIFA) ने तात्काळ प्रभावाने कोणत्या देशाच्या फुटबॉल महासंघावरील बंदी उठवली आहे?

 (a) श्रीलंका (b) पाकिस्तान (c) जपान (d) कॅनडा

3. झिम्बाब्वेचे राष्ट्रपती कोण आहेत, ज्यांची दुसऱ्या पाच वर्षांच्या कालावधीसाठी निवड झाली आहे?

 (अ) इमर्सन मनंगाग्वा (ब) रॉबर्ट पेरेरो (स) जेकब झुमा (द) यापैकी नाही

4. मिस वर्ल्ड 2023 स्पर्धा कोणत्या शहरात आयोजित केली जात आहे?

 (अ) कोलकाता (ब) मुंबई (स) नवी दिल्ली (द) काश्मीर

5.मिस अर्थ इंडिया 2023 चा खिताब कोणी जिंकला आहे?

 (अ) प्रियन सेन (ब) स्वेता शारदा (स) वंशिका परमार (द) राखी कपूर

उत्तर- 1. स 2.अ  3.अ 4. द 5. अ 

नॉलेज पॉवर 2

 

नॉलेज पॉवर

1. जगातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे?

 (अ) मिसिसिपी (ब) नाईल नदी (स) गंगा नदी

2. सोन्याची शुद्धता कशात मोजली जाते?

 (अ) कॅरेट (ब) तोळा (स) टोंच 

3. अजिंठा लेणी कोणत्या राज्यात आहेत?

 (अ) गुजरात (ब) महाराष्ट्र (स) तामिळनाडू

4. हिराकुड धरण कोणत्या राज्यात आहे?

 (अ) ओडिशा (ब) गोवा (स) आसाम

5. मसाल्यांच्या उत्पादनासाठी कोणते राज्य ओळखले जाते?

 (a) केरळ (b) राजस्थान (c) मध्य प्रदेश

उत्तर- 1.नाईल नदी 2.कॅरेट 3.महाराष्ट्र 4.ओडिशा 5.केरळ

युनेस्को जागतिक वारसा स्थळ-1- पॅरिस आयफेल टॉवर

26 जानेवारी 1887 रोजीफ्रान्सची राजधानी पॅरिसमध्ये आयफेल टॉवरचा पाया रचला गेला. सीन नदीच्या काठावर उभारण्यात आले आहे. हे फ्रेंच राज्यक्रांतीच्या शताब्दीनिमित्त बांधले गेले. त्यावेळच्या योजनेनुसार केवळ वीस वर्षे पॅरिसमध्ये राहण्याची परवानगी होती. 1909 मध्ये अंतिम मुदत संपल्यावर तो पाडण्याचे ठरले होते, परंतु वीस वर्षांत टॉवरची लोकप्रियता इतकी वाढली की तो पाडण्याचा विचार रद्द करण्यात आला. आयफेल टॉवर 1887 ते 1889 दरम्यान बांधला गेला.  पूर्ण झाल्यावर, गुस्ताव्ह आयफेल, ज्याने ते बांधले, त्यांनी टॉवरच्या शीर्षस्थानी फ्रेंच ध्वज लावला. लोखंडापासून बनवलेल्या या टॉवरला आयर्न लेडी म्हणूनही ओळखले जाते.  त्याच्या बांधकामासाठी 7,300 टन लोखंडाचा वापर करण्यात आला. तीनशे मीटरपेक्षा जास्त उंची असलेल्या या टॉवरला नंतर सर्वात उंच इमारतीचे किताब मिळाला होता. 1921 मध्ये फ्रान्समध्ये येथून पहिले रेडिओ प्रसारण झाले.  मात्र, दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात याला मोठा धोका होता. फ्रेंच सैन्याला भीती होती की हिटलरचे सैन्य आयफेल टॉवरचा वापर माहिती यंत्रणेसाठी करू शकते. त्याला नष्ट करण्याचे आदेश देण्यात आले होते, परंतु आयफेल टॉवर या वाईट वेळेतून कोणतीही हानी न होता बाहेर पडला. हा टॉवर सूर्यास्तानंतर दर तासाला पाच मिनिटे उजळतो. त्यात 20 हजार विद्युत बल्ब बसवण्यात आले आहेत.  आयफेल टॉवरचा 1991 मध्ये युनेस्कोच्या जागतिक वारसा यादीत समावेश करण्यात आला.

नॉलेज पॉवर 1

 

1. भारतातील सर्वात मोठी नॅचरल आर्क (नैसर्गिक कमान) कोणत्या राज्यात सापडली आहे?

 (अ) गुजरात (ब) ओडिशा (स) मध्य प्रदेश (द) पश्चिम बंगाल

2. अलीकडेच, राजस्थान विधानसभेत राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांचे भाषण झाले, त्या राजस्थान विधानसभेला संबोधित करण्यासाठी राष्ट्रपती आहेत-

 (अ) पहिला (ब) दुसरा (स) तिसरा (द) चौथा

3. जपानने कोणत्या देशातील विद्यार्थ्यांसाठी वैद्यकीय शिष्यवृत्ती देऊ केली आहे?

 (अ) रशिया (ब) बांगलादेश (स) भूतान (द) इंडोनेशिया

4. कोणत्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मने अलीकडेच आपला नवीन लोगो लॉन्च केला आहे?

 (अ) थ्रेड (ब) फेसबुक (स) इंस्टाग्राम (द) ट्विटर

5. राजस्थानमधील लुनी नदीच्या काठावर कोणती जत्रा भरते?

 (अ) मल्लिनाथ पशु मेळा (ब) लोहारगल जत्रा (स) थार महोत्सव (द) मेवाड महोत्सव

6. खालीलपैकी कोणती नदी मध्य प्रदेश आणि उत्तर प्रदेशच्या सीमारेषा तयार करते?

 (a) जमनी (b) चंबळ (c) बेटवा (d) गंभीर

उत्तर- 1. ब 2. अ 3. स 4. द 5. अ 6.ब