सिटी मान्टेसरी स्कूल (सीएमएस) ही जगातील सर्वात मोठी शाळा आहे. ही शाळा भारतातील सर्वांत मोठ्या राज्य उत्तर प्रदेशातील लखनौ शहरात आहे. संपूर्ण शहरात पसरलेल्या 20 कॅम्पससह शाळेत 1000 पेक्षा जास्त वर्गखोल्या आणि 3700 संगणक आहेत. शाळेत 4500 कर्मचाऱ्यांची संपूर्ण फौज आहे ज्यात शिक्षक, सहाय्यक कर्मचारी, सफाई कामगार, रिक्षाचालक आणि अगदी इलेक्ट्रिशियन, सुतार आणि माळी यांचा समावेश आहे. जगदीश गांधी यांनी 1959 मध्ये केवळ पाच विद्यार्थ्यांसह स्थापन केलेल्या या शाळेत आता 58,000 विद्यार्थी आहेत. ही शाळा पूर्व प्राथमिक, प्राथमिक, कनिष्ठ आणि कनिष्ठ 4 या चार भागात चालते. एकाच शाळेच्या इमारतीत 5 ते 17 वयोगटातील 7500 हून अधिक विद्यार्थ्यांना शिकवणे हे सोपे काम नाही. परंतु सिटी मान्टेसरी यांनी ते केले आहे. 'जगातील सर्वात मोठी शाळा' म्हणून या शाळेचे नाव गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये आहे. सीएमएस मुलांचा सर्वांगीण विकास, नैतिक चारित्र्य निर्माण, जागतिक दृष्टीकोन आणि आंतरराष्ट्रीय प्रदर्शनावर भर देते. सीएमएसमधील प्री प्रायमरी मुलांमध्ये आनंदाने भरलेल्या, सुरक्षित आणि आनंदी वातावरणात शिकण्यासाठी कुतूहल आणि शोधाचे गुण विकसित करण्याचा प्रयत्न करते. विद्यार्थ्यांमध्ये शिकण्याची आवड, सामाजिक कौशल्ये, नैतिक मूल्ये आणि आत्मविश्वास विकसित करण्यावर भर दिला जातो. शिक्षक विद्यार्थ्यांना त्यांच्या स्वतःच्या कल्पना शोधण्यात, शिकण्यास, समजून घेण्यास आणि तयार करण्यात मदत करतात.
जगातील सर्वात मोठी शाळा भारतातल्या लखनौ शहरात
ReplyDeleteगिनीज बुक ऑफ रेकॉर्डमध्ये नोंद
पालक आपल्या मुलांना चांगले शिक्षण मिळावे म्हणून जगातील सर्वात मोठ्या शाळेत पाठवण्यासाठी धडपडत असतात आणि यातले काही पालक त्यात यशस्वीही होतात. पण तुम्हाला हे जाणून आश्चर्य वाटेल की जगातील सर्वात मोठी शाळा आपल्याच देशात आहे. उत्तर प्रदेशची राजधानी लखनौमध्ये उभारलेली ही शाळा देशातच नाही तर संपूर्ण जगात प्रसिद्ध आहे. लखनौची सिटी मॉन्टेसरी स्कूल ही जगातील सर्वात मोठी शाळा आहे. मुलांच्या संख्येच्या दृष्टीनेदेखील ही शाळा सर्वात मोठी आहे. या शाळेत सुमारे 58 हजाराहून अधिक विद्यार्थी शिक्षण घेत आहेत. शाळेत 4 हजार 500 कर्मचाऱ्यांची संपूर्ण फौज आहे, ज्यात शिक्षक, सहाय्यक कर्मचारी, सफाई कामगार, रिक्षाचालक आणि अगदी इलेक्ट्रिशियन, सुतार आणि माळी यांचा समावेश आहे. ही शाळा पूर्व प्राथमिक, प्राथमिक, कनिष्ठ आणि कनिष्ठ 4 या चार भागात चालते. एकाच शाळेच्या इमारतीत 5 ते 17 वयोगटातील 7500 हून अधिक विद्यार्थ्यांना शिकवणे हे सोपे काम नाही. परंतु सिटी मान्टेसरी यांनी ते केले आहे. लखनौ शहरभर या शाळेचे 20 कॅम्पस विखुरलेले आहेत. शाळेत 1000 पेक्षा जास्त वर्गखोल्या आणि 3700 संगणक आहेत. डॉ.जगदीश गांधी आणि डॉ.भारती गांधी यांनी 1959 मध्ये केवळ पाच विद्यार्थ्यांसह शाळा स्थापन केली होती. त्यावेळी 300 रुपये खर्चून सुरू करण्यात आलेल्या या शाळेने आज जगातले सर्व विक्रम मोडीत काढले आहेत. शाळेचे नाव गिनीज बुकमध्येदेखील नोंदवले गेले आहे. आता ही शाळा आयसीएसई (ICSE) बोर्डाशी संलग्न आहे.
2005 मध्येच या शाळेने 29,212 विद्यार्थ्यांसह विक्रम स्थापित केला होता. याआधी हा विक्रम फिलीपिन्समधील मनिला येथील रिझल हायस्कूलच्या नावावर होता ज्यामध्ये 19 हजार 738 विद्यार्थी शिकत होते. मात्र, या सर्व सुविधांसाठी पालकांना मोठी किंमत मोजावी लागते. शाळेला युनेस्कोकडून शांतता शिक्षण (पीस एजुकेशन) पुरस्कारही मिळाला आहे. -मच्छिंद्र ऐनापुरे, जत जि. सांगली